عنوان بصری ج۳
جلد سوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد سوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت علم» و تبیینِ «ملاک علم حقیقی» و «موانع حصول علم و معرفت» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • ضرورت حرکت بر طبق مبانی علمی و یقینی در تمامی مراحل سلوک • حرکت بر مبنای نورِ علم، اولین توصیه امام صادق علیهالسلام به «عنوان بصری» • عدم امکان اشتباه و ندامت در صورت وجود نورِ علم • حقیقت علم حصولی و حضوری • حرمت فتوای بدون علم حضوری، در کلام امام صادق علیهالسلام • حکایتی از نور باطنی مرحوم علامه طهرانی در شناخت محمدتقی شریعتی • حکایتی از علم حضوری مرحوم علامه طهرانی در شناخت ابوالحسن بنیصدر • کیفیت غلبۀ قوای وهمی بر مبانی علمی • عدم حجیّت خواب و مکاشفه در سلوک و استنباط احکام شرعی • عدم حجیّت خبر واحد در مبانی اعتقادی • هلاکت بشریت با علوم تجربی، بدون ربط با خداوند • راهکار عملی بزرگان در تعاملِ علمی با دیگران • عمر طولانی امام زمان علیهالسلام بر اساس علم است نه اعجاز • تأثیر مراقبه در کیفیت نزول اسم علیم پروردگار
مرتب سازی:
عنوان بصری ج۳
73بیگناه و اطفال معصوم با بمب تکهتکه و زغال میشوند. اگر جناب انیشتین این کار را نمیکرد، چه چیزی در دنیا بههم میریخت؟! پس بههمین دلیل، ائمه علیهم السّلام که بر شراشر عالمِ وجود استیلا دارند، این مطالب را بیان نفرمودهاند!
بناءًعلیهذا امام صادق علیه السّلام در اولین سفارش خود به «عنوان بصری» تمام ماسویالله را از مسیر الهی جدا میکنند و میفرمایند: علم نور است، و آنچه تو در ذهن میآوری و اسم علم بر آن میگذاری علم نیست، بلکه معلوماتی است.
اگر نور علم را در کسی دیدید، او عالم است و اگر ندیدید گرچه شخص ادعای عرفان و فلسفه و فقه داشته باشد، جاهل است.
کیاست بزرگان بهواسطۀ توجه به نور افراد
علت اینکه بزرگان اهل بصیرت در دام اشخاص نمیافتند، آن است که بهمحض ورود شخص و قبل از ملاحظۀ موقعیت علمی و فنی فرد، به نور او توجه میکنند و لذا هیچوقت گول نمیخورند؛ درحالتیکه سایر افراد چهبسا سی سال بهدنبال شخصی میروند و تازه میفهمند فریب خوردهاند، چراکه عوام با علم خود به شخص نگاه میکنند و نوری برای تشخیص ندارند.
حکایت کیاست علامۀ طهرانی در تشخیص درویشی روشنضمیر(ت)
مرحوم آقا تا به آن درویش نگاه میکنند، متوجه میشوند که حساب این شخص با بقیۀ افراد تفاوت دارد؛ لذاست که به او میفرماید: «آقاجان! درویش جان! تنهاتنها مخور، رسم ادب نیست!»1
- همان, ج ١، ص ١٦٦:
«من در اینجا فقط یک برخورد خود را با کسی که در اثر خدمت مادر، به مقام عالی رسیده بود، و کشف حجابهای ملکوتی برای او شده بود، برای شما بیان میکنم.
یک روز در طهران، برای خرید کتاب به کتابفروشی اسلامیه که در خیابان بوذرجمهوری بود، رفتم. یکی از شرکای این مؤسسه، آقای حاج سید محمد کتابچی است که در انبار شرکت واقع در منتهیالیه خیابان پامنار، قرب خیابان بوذرجمهوری و کتابفروشی، مشغول کار و از میان برادران شریک، او مسئول انبار و ارسال کتب به شهرستانها و یا احیاناً فروش کتابهای کلی است. من برای دیدار ایشان که با سابقۀ ممتدّ دوستی و آشنایی، غالباً از ایشان دیدار مینمودم به [ادامه در صفحه بعد]
- همان, ج ١، ص ١٦٦: