
عنوان بصری ج۳
جلد سوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد سوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت علم» و تبیینِ «ملاک علم حقیقی» و «موانع حصول علم و معرفت» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • ضرورت حرکت بر طبق مبانی علمی و یقینی در تمامی مراحل سلوک • حرکت بر مبنای نورِ علم، اولین توصیه امام صادق علیهالسلام به «عنوان بصری» • عدم امکان اشتباه و ندامت در صورت وجود نورِ علم • حقیقت علم حصولی و حضوری • حرمت فتوای بدون علم حضوری، در کلام امام صادق علیهالسلام • حکایتی از نور باطنی مرحوم علامه طهرانی در شناخت محمدتقی شریعتی • حکایتی از علم حضوری مرحوم علامه طهرانی در شناخت ابوالحسن بنیصدر • کیفیت غلبۀ قوای وهمی بر مبانی علمی • عدم حجیّت خواب و مکاشفه در سلوک و استنباط احکام شرعی • عدم حجیّت خبر واحد در مبانی اعتقادی • هلاکت بشریت با علوم تجربی، بدون ربط با خداوند • راهکار عملی بزرگان در تعاملِ علمی با دیگران • عمر طولانی امام زمان علیهالسلام بر اساس علم است نه اعجاز • تأثیر مراقبه در کیفیت نزول اسم علیم پروردگار
عنوان بصری ج۳
147ملائکه را به بشری تفویض کند؟! چرا اگر سنگی از آسمان به کشتی میخورد و آن را میشکست و غرض ـ که همان معیوب شدن کشتی و عدم نظر پادشاه است ـ حاصل میشد، دیگر اعتراضی نمیکردیم و میگفتیم: «کار خدا بوده است که این سنگ کشتی را شکست و پادشاه آن را غصب نکرد»؛ اما وقتی همین کار صحیح را حضرت خضر انجام میدهد آن را اشتباه میدانیم؟!
محوریت مبنای عمل حضرت خضر و ملائکه بر اجرای اراده و مشیّت الهی
نکتۀ نهفته در آیۀ ﴿وَمَا فَعَلۡتُهُۥ عَنۡ أَمۡرِي﴾.1 آن است که همانطور که جبرائیل و عزرائیل کاری را از نزد خود انجام نمیدهند، منِ خضر نیز از پیش خود این عمل را مرتکب نگشتهام.
توغّل در احساسات و ظواهر، علت عدم پذیرش افعال حضرت خضر
اگر ما از مفاسد رشد آن کودک اطلاع داشتیم که مثلاً با اختراع و اکتشافی بشر را از بین میبرد، یا باعث فساد و جهنمی شدن پدر و مادرش میشود، و از طرف دیگر میدانستیم که خداوند بهجای او فرزند دیگری به آنها میدهد، آیا قدردان عزرائیل نبودیم؟! پس چرا درصورتیکه خضر این کار را انجام میدهد موضع پیدا میکنیم و عقل ما او را محکوم میکند؟! علت آن است که ما هنوز در مظهر گیر کردهایم و در عالم احساسات و ظواهر گرفتاریم؛ لذا اگر مسئلهای از ناحیۀ غیب بیاید قبول میکنیم ولی اگر همین مسئله را یک فرد ظاهری دنیوی انجام دهد ناراحت میشویم، درحالیکه اصل ظهور در همهجا یکی است و تفاوتی ندارد.
علم حضوری عزرائیل در قبض ارواح
در اینجا خضر در همان موقعیتی است که عزرائیل در آن موقعیت در این دنیا
- سوره کهف (١٨) آیه ٨٢. معادشناسی، ج ٩، ص ٢٩٦:
«من این کارها را از نزد خود بهجا نیاوردم (و حقّاً از روی امر خدا انجام دادم).»
- سوره کهف (١٨) آیه ٨٢. معادشناسی، ج ٩، ص ٢٩٦:
