عنوان بصری ج۳

علم حضوری مرحوم سیّد احمد کربلایی در حکایت شهود نور اسفَهبُدیه

 ایشان در عبارت دیگری در رساله لبّ‌‌اللباب می‌فرمایند:

از مرحوم آقا سیّد احمد کربلایی‌ ـ رضوان الله علیه ـ ‌که از شاگردان معروف و مبرّز مرحوم آخوند بوده‌اند نقل است که فرموده‌اند:

«روزی در جایی استراحت کرده بودم، کسی مرا بیدار کرد و گفت: اگر می‌خواهی نور اسفَهبُدیه را تماشا کنی از جای برخیز.

وقتی چشم گشودم، دیدم نوری بی‌حدّ‌و‌اندازه، مشرق و مغرب عالم را فراگرفته است». اللهمّ ارزُقنا. این همان مرحلۀ تجلّی نفس است که بدین صورت و به کیفیت نور غیر‌محدود مشاهده می‌شود.¹

 حقیقت آن نوری که تمام عالم را می‌گیرد، همین علم حضوری است که عبارت از احاطه و سیطرۀ وجودی ـ نه اطلاع صوری ـ بر تمام عالم است.

علم حضوری اولیاء به موجودات، به‌سبب اتحاد وجودی

 علم هر فردی به فرد دیگر، همان شهود صِرفی است که با یک دوربین نیز به‌صورت چشم و گوش و بینی و دهان و مو بر صفحۀ کاغذ می‌آید؛ اما این علمِ دوربینی نمی‌تواند تخیّلات, حالات و خصوصیات نفسانی فردیّ را بر کاغذ ذهن بیاورد. اگر انسان بخواهد نسبت به این موارد علم حضوری پیدا کند، باید از بدن شخص بگذرد و در نفس و مثال و سرّ و باطن او وارد شود و اتحاد پیدا کند؛ بنابراین، علم حضوری اولیاء نسبت به دیگر افراد، عبارت است از اضافه شدن وجود آنها به وجودهای خارجی دیگر و یکی شدن با آنها، که این علم دیگر قابل تخطّی و اشتباه نیست.

تحقق امنیت سلوکی با علم حضوری

 تمام آنچه دربارۀ مقصود امام صادق علیه السّلام از نورِ علم گذشت، برای رسیدن به این نکتۀ تربیتی و سلوکی بود که انسان باید راه راست و حقیقت را با علم حضوری بپیماید و دیگر نباید به‌صِرف اینکه هر فردی راه سعادت را به‌واسطۀ توصیه به انجام عملی تبیین نمود، راه هدایت را برای خود روشن بداند؛ زیرا آن علم حصولی