
عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
28مولانا بود، میریخت. مولانا همه را با هم مخلوط میکرد، بهطوریکه معلوم نبود هرکس چقدر آورده است. بعد باتوجهبه خرج معاش هرکدام، آنچه جمع شده بود را تقسیم مینمود؛ مثلاً یک مشت از آن پولها برمیداشت به شخصی که پنج نفر عائله و کرایۀ خانه و فرزند مریض داشت میداد و میگفت: «این برای امشبِ تو»؛ و به فردی که فرضاً با یک زن و دو فرزند، مخارج کمتری داشت، قدری کمتر میداد.
کسی هم که کار کرده بود اما هیچچیز بهدست نیاورده بود، میآمد و دستش را در سفره خالی میکرد و میگفت: «من امروز چیزی پیدا نکردهام»؛ مولانا نیز پاسخ میداد: «اشکالی ندارد! مگر تقصیر تو بوده؟! تو وظیفهات را انجام دادهای.» سپس از درآمد کسی که کار کرده بود برمیداشت و به این شخص ـ که با وجود انجام کار، چیزی بهدست نیاورده بود ـ میبخشید. خلاصه مولانا بههمین منوال تقسیم میکرد و در پایان سفره را هم میتکاند و آنها به منازل خود میرفتند.
تحقق جامعۀ توحیدی در زمان ظهور امام زمان علیه السّلام
این جریان، همان توحید است. لذا وقتی ما با روایتی برخورد میکنیم که در زمان ظهورِ حضرت بقیةالله، أرواحُنا فداه و عجّل الله تعالی فرجه الشریف، مؤمن دست در جیب برادر مؤمن خود میکند و هرچه بخواهد برمیدارد،1 دیگر تعجب نمیکنیم؛ چراکه آن حضرت توحید را در جامعه محقَّق میکند و آن حقایق توحیدی را عملی میسازد. بنابراین ما خلاف عمل میکنیم و حضرت کار صحیح و حق را انجام میدهد و این یک جریان توحیدی در مسئلۀ خدمت به خلق است.
در عالم توحید، همۀ افراد نسبت به حضرت حق علیالسّواء هستند؛ ارتباط عالِم، عامی، جاهل، بیسواد، پزشک، مهندس، بقّال، تاجر، زارع و غیره نسبت به
- مطلع انوار، ج ٤، ص ٣٦٠. الاختصاص (مفید) ص ٢٤:
«... إذا قامَ القائمُ جائتِ المزایَلَةُ و یَأتی الرّجُلُ إلیٰ کیسِ أخیهِ فیَأخذُ حاجتَهُ لا یَمنَعُهُ.»
ترجمه: «در زمان ظهور قائم، همطرازی و همسانی حاکم گردد؛ بهگونهای که مرد به سراغ جیب برادر ایمانی خود میرود و بدون اینکه او مانع شود، بهقدر نیاز برمیدارد.» (محقق)
- مطلع انوار، ج ٤، ص ٣٦٠. الاختصاص (مفید) ص ٢٤:
