
عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
35ادراک اصحاب سیدالشّهدا، حقیقت ولایت را با تمام وجود
اصحاب سیدالشّهدا علیه السّلام در روز عاشورا واقعیت و حقیقت ولایت آن حضرت را با تمام وجود ادراک کردند. اگر کسی ولایت را ادراک کند، مگر میتواند از آن دست بردارد؟ قطعاً دیگر نمیتواند دست بردارد!1 آنها تحتتأثیر احساسات واقع نشدند و چنان در مرامشان متصلّب و محکم بودند که اگر کوهها از جا میجنبید، آنها نمیجنبیدند. این روش ارزش دارد؛ اما فرضاً اگر امام حسین همۀ آنها را هیپنوتیزم کند تا تحتتأثیر شخصیت حضرت واقع شوند و خود را به قلب لشکر بزنند، فایدهای ندارد.
تأثیرپذیری مردم از شخصیت عایشه در جنگ جمل
در جنگ جمل اصحاب کور عایشه طوری تحتتأثیر شخصیت او واقع شدند که جلوی شتر عایشه خود را قربانی میکردند تا همسر پیغمبر از بین نرود، و میگفتند: «ای وای، زن پیغمبر به میدان آمده و استمداد میکند!» شما ببینید اینها چه تبلیغاتی را شروع کردند!
اولاً: مبلّغین و ریشدرازهای آنان، از صحابی بزرگی نظیر طلحه و زبیر بودند که از مجاهدین درجهیک صدر اسلام بهشمار میرفتند و افراد عادی نبودند. ریشسفیدها، عمامهبزرگها، تسبیحبهدستها، در سپاه عایشه شرکت داشتند.
ثانیاً: طلحه و زبیر دو رکن اساسی این جنگ بودند و بهخیال خود برای احقاق حق و قیام بر علیه قاتلان عثمان و بهجهت خونخواهی او در این جنگ شرکت کرده بودند؛ و ازطرف دیگر با خود گفتند: باید یکی را پیدا کنیم که پشت
- بحر المعارف، ج ٢، ص ٢٤٠:
«رُوِیَ أنَّ موسیٰ علیهِ السّلامُ قالَ فی مناجاتِهِ: ”یا رَبِّ عَجِبتُ مِمَّن یَجِدُکَ ثُمَّ یَرجِعُ!“ فقالَ اللهُ تعالیٰ: ”یا موسیٰ، إنّ مَن وَجَدَنی لا یَرجِعُ عنّی؛ و ما رَجَعَ مَن رَجَعَ إلّا عَنِ الطَّریقِ.“»
ترجمه: «روایت است که موسی علیه السّلام در مناجات خود عرضه داشت: ”پروردگارا، عجب دارم از کسی که تو را مییابد و سپس چگونه بازمیگردد؟!“ خداوند متعال فرمود: ”ای موسی، هرکه مرا یافت از من بازنخواهد گشت، و هرکه برگردد جز از راه برنگشته است.“» (محقق)
- بحر المعارف، ج ٢، ص ٢٤٠:
