عنوان بصری ج۲

مفهومی دقیق از عالم دنیا

 باتوجه ‌به این نکته، دنیا از آنچه ما تصور می‌کنیم مفهوم گسترده‌تری پیدا‌ می‌کند. بر‌حسب این تعریف، دنیا عبارت است از: «انصراف انسان از حق به غیر حق؛ انصراف از عالم توحید به عالم کثرت»؛ و این انصراف منحصر به عالم ماده نیست و ممکن است در عوالم دیگر نیز وجود داشته باشد. چه‌بسا امکان دارد که انسان در مرتبۀ عالم برزخ و مثال باشد، و صُوَر مثالیّه و جمالیّه او را از توجه به ذات حق منصرف کنند؛ پس این هم دنیاست و هیچ تفاوتی با مظاهر عالم ماده ندارد.

 ممکن است توجه به صور جمالیۀ حورالعین و مناظر عجیب و لطیف در آن عوالم، انسان را به دیدن همان صور دلخوش کند و از راه و هدف خود و رسیدن به حق مانع شود. بنابراین، دنیا فقط این کرۀ زمین و نعمت‌های موجود در آن نیست؛ هرچه موجب انصراف انسان از توحید شود دنیاست، گرچه جبرئیل امین و قوای عقلیّه و مجرده باشد؛ چراکه حق و آن علت موجِده‌ای که آنها را خلق کرده است در ماورای آنها وجود دارد.

کلام حضرت حاج سیّد هاشم حدّاد در بحث از عظمت جبرائیل

 مرحوم آقا ـ قدّس الله سرّه ـ نقل می‌کردند که:

روزی به اتفاق مرحوم آقای حدّاد ـ رضوان الله علیه ـ و سایر رفقا و احبّه در منزل یکی از دوستان در کاظمین جمع بودیم؛ صحبت از عروج مقام حضرت جبرائیل به عالم وحی و کیفیت نزول آن به قلوب انبیاء و رسل الهی و انتقال حقایق علمی از حقیقت کلّیۀ آن به نفوس جزئیۀ بشریّه و قدرت و قوّت و اشراف او بر همۀ علوم و صُوَر کلّیه و جزئیۀ حقیقت علمیّۀ حضرت حق جلّ‌وعلا بود، و در این زمینه هرکس مطابق با فهم و ادراک خود مطلب را بسط و گسترش داده و اعجاب خود را از این مسئله ابراز می‌داشت. مرحوم حدّاد که مدتی ساکت نشسته و این کلمات را گوش می‌کردند، پس از مدتی سر برداشتند و با لحنی جدی که حکایت از حقیقتی بس شگفت و عمیق و عالی و راقی می‌کرد، فرمودند: «این چه بحثی است که شما دارید از علوّ درجات و مقامات و سعۀ وجودی حضرت جبرائیل می‌کنید؟! ما در مقام و مرتبه‌ای هستیم که ابداً جبرائیل را