
عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
87داستان غلبۀ روم بر ایران و انقراض حکومت جائرۀ خسروپرویز ازنقطهنظر اسباب ظاهری ممتنع و غیرقابلقبول بود، ولی نباید از ارادۀ الهی غافل شد؛1 بهحدی غفلت خسروپرویز را فرا گرفته بود که نمیگذاشت آنچه را در پس پرده است، ببیند، و به این سرنوشت دچار گشت.
آری، این حکایت نیز از آیاتی است که میفرماید: ﴿سَنُرِيهِمۡ ءَايَٰتِنَا فِي ٱلۡأٓفَاقِ
- نور ملکوت قرآن، ج ٤، ص ٣٢٣، تعلیقه ١:
«بهقدری شکست ایران غیرمترقّب و از اسباب ظاهریه بعید مینمود که جز ارادۀ حتمیۀ حضرت حقتعالی بر انقراض حکومت جائرۀ پرویز و برچیدن بساط عدوان وی چیزی بهنظر نمیرسد؛ زیرا تصرف ممالک تحت تصرف روم، دفعةً صورت نگرفت تا ازدستدادن آنها آسان باشد. بهتدریج دولت ایران در مدت چهاردهسال فلسطین و شام و آسیای صغیر (ترکیه) را تصرف کرد، و لشگر و قوای ایران در آنجاها کاملاً متمکن گردیده بود، و سپس مصر را هم که از رومیان گرفت، یک نیروی واحد عظیم در دنیا شد. اگر ارادۀ الهی اتفاقات غیرمنتظره را پیش نمیآورد، مملکت روم بهکلی منقرض گردیده بود؛ چنانکه اسکندر مقدونی ایران را منقرض کرد.
و ازجمله تأییدات الهی این بود ـ همانطور که مشیرالدّوله در کتاب ایران باستانی آورده است ـ که: تصرف کالسدن برای رومیان محال بود، ولی چون سپاهیان از دو جانب با هم روبرو شدند، باد به سوی لشگر ایران میوزید، و خاک و خاشاک و غبار بر روی آنها میریخت و مواجه با دشمن بودن برایشان سخت بود، ازاینجهت رومیان جرئت کردند و آنها را به هزیمت و فرار دادند.
”کریستِنسِن“ در تاریخ ساسانیان از کتاب التّاجِ ”جاحظ“ نقل میکند که: ”شَهربَراز“ فرماندۀ سپاهیان ایران بهواسطۀ آنکه خسروپرویز برای وی نامههای متضاد مینوشت، از کید او در وحشت و اندیشه افتاده، به هرقل پیوست، و راه را برای او باز کرد تا توانست تا نهروان پیش بیاید.
و اینها همه دلیل است بر اینکه غلبۀ رومیان جز به تأیید خداوندی بر امر غیرمترقّب چیزی نبوده است. و این حقیقت را میتوان از آیه قرآن استفاده کرد که اولاً میفرماید: ﴿لِلَّهِ ٱلۡأَمۡرُ مِن قَبۡلُ وَمِنۢ بَعۡدُ﴾ و ثانیاً میفرماید: ﴿يَنصُرُ مَن يَشَآءُ ﴾ یعنی نصرت خداوندی بوده است براساس انحصار امر در دست وی، که چنین ظفر نصیب رومیان گردیده است.»
- نور ملکوت قرآن، ج ٤، ص ٣٢٣، تعلیقه ١:
