
عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
81معدوم شدن جسم و روح موجودات بهواسطۀ قطع جریان فیض الهی
بنده الآن این کتاب را از اینجا برمیدارم و در اینجا میگذارم؛ آن نیرویی که این کتاب را از نقطۀ شروع برمیدارد نیرویی منقطع نیست، بلکه یک نیروی واحدِ مستمر است که این کتاب را از سطح زمین تا ارتفاع بیستسانتیمتری بلند میکند و به نقطۀ بعدی حرکت میدهد؛ بهنحویکه اگر یک لحظه آن نیرو نباشد این کتاب در همان لحظه سقوط خواهد کرد. وجود ما نیز از ابتدای خلقت تاکنون و از الآن به بعد، بهواسطۀ یک نیروی واحدِ مستمر است؛ بهطوریکه اگر هر لحظه آن جریان قطع شود، دیگر نه پوست و استخوان و بدنی، و نه نفس و روحی از ما باقی خواهد ماند! مثل اینکه فرضاً کسی که در مقابل شما نشسته باشد، یکمرتبه بهنحوی از چشم شما محو شود و از بین برود، که دیگر او را پیدا نکنید.
استمرار در اراده و مشیّت پروردگار
میتوان این جریان را به عالم امر و عالم خلق پروردگار تشبیه نمود که وقتی اراده و مشیّت حضرت حق بر خلق اشیاء تعلق میگیرد، آن اراده یک ارادۀ واحد مستمری است که در هر لحظه1 با همۀ اشیاء خواهد بود، نه یک ارادۀ دفعی و منقطع.
این اراده، دارای اثراتی خارجی ـ مانند همین لیوان و پارچ آبِ در مقابل ما ـ میباشد، ولی ما خود آن اراده را نمیبینیم؛ همانطور که برق موجود در دستگاههای یک کارخانه را نمیبینیم و آنچه برای ما قابل مشاهده است، ظهور و بروز جریان برق در این دستگاههاست. ما میتوانیم حرکت چرخدندهها و اهرمها و بازوهای دستگاه را که مانند ربات قطعات را یکبهیک برمیدارند و در جای خود میگذارند و مونتاژ میکنند، ببینیم؛ درحالیکه آن چیزی که موجب حرکت است، انرژی و نیرویی است که در وجود این دستگاه سَرَیان دارد.
موجودات عالم وجود در حکم رباتی هستند که وجودِ واحدِ مستمری ـ که عبارت از ارادۀ حق است ـ همۀ آنها را بهکار انداخته است؛ بهطوریکه اگر یک
- حتی تعبیر لحظه هم در اینجا مَجاز است.
