
عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
80نزد او رفتم و تقاضای ملاقات با تیمورتاش را کردم، او هم اجازه داد. بهطرف سلول تیمورتاش حرکت کردم، ولی هنوز به سلولش نرسیده بودم که شنیدم صدایی بهگوش میرسد. وقتی نزدیکتر شدم از سوراخ سلول دیدم که او نشسته و با خود میگوید:
ما همه شیران ولی شیر عَلَم *** حملهمان از باد باشد دمبهدم وارد شدم و گفتم: «جناب تیمورتاش! حالا به کلام مولانا رسیدید؟»
گفت: «بله آقا، رسیدیم و فهمیدیم که ایشان درست میگوید!»
باری، تمام آنچه را خداوند متعال در عالم وجود متحقق کرده است، علاوه بر جنبۀ خلقی، یک جنبۀ واقعی و امری نیز دارد که عبارت است از: همان جنبۀ مشیّت و ارادۀ حق. بهعبارتدیگر حقیقت وجود همۀ اشیاء را جنبۀ ارادۀ حق تشکیل میدهد؛ بهطوریکه اگر آن اراده نبود، عدم بر تمامی اشیاء حاکم بود و هیچ شیئی وجود نداشت.
بنابراین، همان اراده و مشیّتی که در ابتدای خلق اشیاء بوده است، نسبت به بقای آنها نیز جاری و ساری است. بهعبارت دقیقتر: هر خلقی متعاقباً خلق جدیدی را در پی دارد؛ نه اینکه شیئی ایجاد شود و از آن خلق اثراتی بهوجود آید.
منبابمثال از همان وقتیکه نطفه منعقد میشود، هر لحظۀ آن خلق جدیدی غیر از خلقت قبل است: ثانیۀ سوم خلقی جدید جدای از ثانیۀ دوم؛ ثانیۀ چهارم خلقی جدید جدای از ثانیۀ سوم؛ به همین کیفیت این خلقت ادامه دارد تا این طفل به دنیا بیاید. در این دنیا نیز از بدو تولد تا آخر عمر در هر لحظه این خلقتهای جدید ادامه دارد، بهطوریکه انسان در هر لحظه خلقی جدید است که با خلقت قبلی خود فرق میکند.1
- جهت اطلاع بیشتر پیرامون مسئلۀ انشاء و خلق جدید، مراجعه شود به نور ملکوت قرآن، ج ٣، ص ١٣٥.
