
عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
67ابنقَمیئه بر کلاهخود پیامبر وارد میشود، حلقههای کلاهخود در استخوان گونۀ حضرت فرو میرود و آن را میشکافد و بیرون نمیآید.1
بلاهای پیامبر و أمیرالمومنین از اسرار توحید است
این گوشهای از بلایای رسول خدا و آنهم از بلایای امیرالمؤمنین علیه السّلام که در جنگ اُحد نود زخم کاری برداشتند!2 گویی این مشکلات برای امیرالمؤمنین قدری پُرمایهتر بوده است! این مطالبی که عرض میشود از اسرار توحید است!
پاسخ علاّمه طهرانی در علت عدم وصول به مقامات رسول خدا و امیرالمؤمنین
مرحوم آقا میفرمودند:
بعضی میگویند: «چرا خدا ما را مثل پیغمبر و امیرالمؤمنین قرار نداده است؟!» اگر شما یک لحظه از آنچه را بر آنها گذشته است احساس کنید، چنان فرار میکنید که حتی حاضر نیستید پشتسر خود را هم نگاه کنید و میگویید: «خدایا! ما این مقامات را نخواستیم و همینمقدار برای ما کافی است!»
باری، خداوند به پیغمبرش میفرماید: ما تو را صرفاً بهعنوان رسالت و ارشاد مردم میفرستیم، و تو در نزد ما از حیث تحمل مصائب و مشکلات و سختیها با بقیۀ افراد هیچ تفاوتی نداری؛ بلکه مشکلات بیشتر و پرمایهتری برایت مقدر میکنیم و عدهای را علیه تو بهراه میاندازیم تا بهمقابلۀ با تو برخیزند!
این رویه و سنتی است که در قبال آن هیچ کاری نمیتوان کرد و باید تسلیم شد.
پاسخ به شبهۀ توقفِ انجام تکالیف شرعی بر معرفت کامل به مبدأ و معاد
روزی یکی از دوستان از خارج کشور برای ملاقات با بنده به ایران آمده بود؛ یکی از صحبتهای ایشان این بود که: «تا برای من روشن نشود که خدا مرا برای چه آفریده و به کجا میخواهد ببرد، دلم بهسمت عبادت متمایل نمیشود.» در پاسخ به او گفتم:
بنده با شما راجعبه این مسئله که خداوند چه هدف و غایتی را از خلقت ما در نظر داشته است صحبت نمیکنم؛ فقط یک سؤال از شما میپرسم: «اگر
- إمتاع الأسماع، ج ١، ص ١٥١.
- مناقب آل ابیطالب، ج ٢، ص ١١٩.
