
عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
66در مرتبۀ توحید و تجلّی غیرت حق، وقتی مشیّت الهی جاری شود، دیگر بین افراد عادی و پیغمبر فرق نمیگذارد؛ همانطور که تیر و شمشیر بر بدن افراد عادی اثر میکند، بههمین ترتیب در قلب سیدالشّهدا و یا حتی بر فرق امیرالمؤمنین که قلب عالم امکان و امام بر همه است، اثر میکند و میشکافد و به شهادت میرساند.
مقام توحیدی تجلّی غیرت حضرت حق، و تنفیذ مشیّت الهی در عالم امکان
نکتۀ بسیارمهم و دقیق در این مسئله آن است که در مقام توحید و تجلّی غیرت حق و تنفیذ مشیّت الهی در عالم امکان، نهتنها فرقی بین هیچکس وجود ندارد، بلکه به شهادت تاریخ، ابتلائات و مصیبتها برای ائمه و اولیاء بیشتر هم بوده است.
حلاوت قضیه در این نکتۀ بسیارمهم است که ما این فرق را نبینیم؛ و الاّ عین دوبینی و شرک است! امام حسین میفرماید: من هم مانند بقیۀ افراد بدنم از گوشت و استخوان تشکیل شده و مثل دیگران درد را احساس میکنم، لذا آنچه را در تنفیذ قوانین عالم ماده و خلق برای دیگران میپسندم، حتی بیشتر از آن را برای خود میپسندم؛ و از این جهت هیچ فرقی بین من و دیگران وجود ندارد.
گرچه مسئلۀ توجه به تکلیف بهجای خود محفوظ است، اما جریان توحید و تنفیذ قوانین الهی در عوالم نیز باید بهجای خود محفوظ باشد؛ و در این مسئله فرقی وجود ندارد.
خدا به پیغمبرش میگوید: گمان مکن که وقتی ما تو را به رسالت میفرستیم بستری از پرنیان و پَر قو برای تو آماده میکنیم؛ بلکه در حمل این بارِ سنگین رسالت برای تو نسبت به بقیۀ افراد مصائب و بلایای بیشتری مقدّر شده است. گمان نداشته باش که در جنگها حریمی چون طلسم، دور تو قرار میدهیم، بلکه باید مانند دیگران به جنگ بروی و در صف اول با مشرکان بجنگی و من نیز با انواع آلات حرب از قبیل شمشیر و تیر و نیزه و سنگ از تو پذیرایی کاملی بهعمل میآورم! لذا سنگ به پیشانی مبارک پیغمبر میخورد و آن را میشکند؛ شمشیر
