عنوان بصری ج۲

 اینجاست که افرادی که حقیقت و واقعیت دنیا برای آنها مسلّم شده است، آن واقعیت را برای امثال ما ـ که در جلوی چشممان پرده افتاده است ـ روشن می‌کنند؛ حال، عده‌ای می‌پذیرند و حرف آنها را باور می‌کنند، اغلب افراد هم نمی‌پذیرند و حتی اگر به زبان نیاورند با شوخی و مطایبه از کنار این مطالب می‌گذرند و با این دید به مسائل نگاه می‌کنند.

 اما اگر ما واقعاً عاقلانه فکر کنیم و بنا را بر محاسبۀ احتمالات¹ بگذاریم، حتی اگر فرضاً بعد از این دنیا هیچ خبری نباشد نیز ضرر نکرده‌ایم. اگر ما به‌صورت متعارف ـ که طبیعتاً صحت، سلامتی، آرامش اعصاب و فکر راحت‌تر را به‌دنبال دارد ـ زندگی کردیم و برای رسیدن به مجموعه‌ای از منویّات تخیّلی، خود را به هر بدبختی و فلاکتی نینداختیم و قناعت کردیم، و در‌عین‌حال مسائل اخروی را هم در نظر گرفتیم، آیا ضرری کرده‌ایم؟!

 شکی نیست که هم آن کسی که خود را به هر بدبختی و فلاکت انداخته و هم ما که به‌نحو متعارف زندگی کرده‌ایم، از دنیا می‌رویم؛ تفاوت در این است که وقتی ما از دنیا می‌رویم فرضاً یک‌میلیون تومان از ما باقی می‌ماند، و وقتی او از دنیا می‌رود صد‌میلیارد تومان. حال با این فرض که مطلب درموردِ هر دو تمام است، هم آن صد میلیارد و هم آن یک میلیون، دیگر هیچ فایده‌ای برای بعد از رفتن ندارد؛ دراین‌صورت چون ما مدتی در این دنیا زندگی کرده‌ایم و بعد هم بدون هیچ خاطره‌ای از دنیا رفته‌ایم، ضرری نکرده‌ایم؛ اما اگر در آن‌طرف خبری باشد، وای به حال فردی که عقل خود را به‌کار نگرفته است!

مبنای عقلایی امام صادق علیه السّلام در مباحثه با ابن‌أبی‌العوجاء پیرامون ضرورت التزام به معاد

 کلمات ائمه در احتجاجات با مخالفین به فراخور علم و بصیرت هر فردی