عنوان بصری ج۲

به‌جای خود محفوظ است، و حساب او نیز برعهدۀ خداست.»

 این افراد دور جمل عایشه را گرفته بودند و خود را قربانی می‌کردند. امیرالمؤمنین علیه السّلام هم وقتی دید این ملت بیچاره، کالأنعام همین‌طور خود را به ‌کشتن می‌دهند، چارۀ کار در این دانست که شتر عایشه را پِی کند؛ وقتی‌که شتر پی شد، همه متفرق شدند و گروه‌گروه فرار کردند.

 باری، عوام این‌چنین هستند. تمام شخصیت امیرالمؤمنین علی علیه السّلام با آن‌همه سوابق، توصیه‌ها و مطالبی که پیغمبر راجع‌به حضرت فرموده است در ذهن و فکر آنها از بین می‌رود و فراموش می‌شود و «عایشة، زوجَةُ رسولِ الله» جایگزین آن حقایق می‌گردد.

کاریزما، بزرگ‌ترین آفت در سیروسلوک

 این همان کاریزما و تأثّر از شخصیت است که بر عقول تمام آنها پرده می‌پوشاند و عقل و اختیارشان را می‌گیرد؛ وقتی عقل را گرفت، دیگر چیزی باقی نمی‌ماند. وقتی آن شخصیت آمد و سراسر وجود انسان را فراگرفت، حقّ و صدق را توجیه می‌کند، و کذب و افتراء و خلاف را نیز توجیه می‌کند‌ و تمام موقعیّات‌ در نزد او توجیه و تأویل می‌شود!

 بزرگ‌ترین آفت بشر و مهم‌ترین آفت در سیروسلوک این است که شخصیت کسی انسان را اغفال کند. هرکس مرتبه‌ای دارد؛ اگر مرا از این مرتبه که الآن در آن هستم بالاتر ببرید، خودتان مسئولید؛ چنانچه شما نیز در مرتبه‌ای هستید که من باید وظیفه‌ام را نسبت به همان مرتبه انجام دهم، و الاّ مسئول هستم. چه‌بسا ممکن است من نسبت به کسی عملی را انجام ‌دهم که برای او نامناسب و غیرصحیح باشد؛ در این‌صورت باید خود او راه حق را تشخیص دهد.

 البته انسان باید از مشورت و صحبت و رفاقت با دیگران استفاده کند، اما اینکه تحت‌تأثیر شخصیت کسی واقع شویم و مطالب خلاف او را صحیح جلوه دهیم، خود را گول زدن و فریب دادن است. بنابراین هر چیزی باید به‌جای خود محفوظ باشد؛ انسان نباید بدون جهت از کسی انتقاد کند و نباید خلاف دیگری را