
عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
36سر او سینه بزنیم و بتوانیم هر کاری میخواهیم انجام دهیم، لذا عایشه ـ که هم در زمان رسول خدا و هم بعد از شهادت ایشان در مسائل اجتماعی ورود پیدا میکرد ـ را سوار بر شتر کردند و با عنوان «مِن عائشةَ اُمِّ المؤمنینَ زَوجةِ رسولِ الله»1 به مردم ساکن در شهرهای مختلف نامه دادند و آنها را تحریک کردند که: «زن پیغمبر در اینجا جلو آمده، دیگر علی را رها کنید؛ علی کیست؟! علی پسرعمو و داماد پیغمبر است؛ همسر پیغمبر کجا و پسرعموی پیغمبر کجا!»
نامههایی که عایشه برای افراد مینوشت و بهطورکلّی تاریخ برای ما بسیار مهم است. همین حرف که «ببینید عایشه زن پیغمبر به خونخواهی عثمان آمده و علی چنینوچنان است» و همین نامههایی که برای افراد میفرستادند، مردم را فریب داد و باعث اغفال آنها گردید.
عایشه امیرالمؤمنین علیه السّلام را به قتل عثمان متهم ساخت، درحالیکه چون عثمان در زمان خلافتش حقوق او را از بیتالمال قطع کرده بود و سهمش را بهاندازهای که عمر پرداخت میکرد، نمیداد،2 دربارۀ عثمان گفت:
اُقتُلوا نَعثَلًا فقَد کَفَرَ؛3 «این نَعثَل4 یهودی را بکشید که او کافر شده است!»
آخر چرا! حال که علی زمام امور را بهدست گرفته، ناگهان به خونخواهی عثمان بلند شدهای و بهعنوان زوجۀ رسول خدا بر داماد رسول خدا تهمت میزنی و مردم را بر علیه حق میشورانی؟!
تمام اینها برای رسیدن به زندگی دوروزۀ دنیا بود که مردم را پشت سر
- الجمل، ص ٢٩٩، نامۀ عایشه به اهل مدینه؛ ص ٤٣١، نامۀ عایشه به زیدبنصوحان؛ وقعة الجمل، ص ٢٩، نامۀ عایشه به امّسلمه.
- تاریخ یعقوبی، ج ٢، ص ١٧٥.
- تاریخ طبری، ج ٤، ص ٤٥٩.
- نَعثَل بهمعنای پیرمرد احمق، نام فردی یهودی در مدینه بود.
