
عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
156را که ما از آیههای خود به او عنایت کردیم!»
استفادۀ بلعم باعورا از نیروی الهی، علیه مظهر حقّ خدا حضرت موسی
بنابراین بلعم باعورا نیز این نیرو و قدرت را داشت، ولی اشتباه او این بود که قرار شد از این نیرو علیه مظهری از مظاهر حقّۀ پروردگار استفاده کند؛ وقتی به او گفتند که تو مستجابالدّعوه هستی، علیه موسی دعا کن، او بااینکه میدانست موسی بر حق و رسول خداست و کار او مُمضایِ ازطرف پروردگار است، درعینحال بر الاغش سوار شد تا در بالای کوه علیه حضرت موسی دعا کند.
ادراک بهتر یک حیوان از بلعم باعورا
جالب اینکه در روایت آمده است که: «وقتی او میخواست بالا برود، الاغ امتناع میکرد.»1 کار بشر بهجایی میرسد که یک حیوان بهتر از او میفهمد!2 الاغ بهتر از او میفهمید که طرف مقابلِ بلعم باعورا، حضرت موسی است؛ انسان واقعاً باید خیلی احمق باشد تا نیرویی را که کس دیگری به او عنایت کرده علیه خود آن شخص بهکار ببرد.
بالاخره مجبور شد از الاغ پایین بیاید و تنها روانۀ کوه شود و نتیجهاش این شد که هرچه دعا میکرد زبانش طور دیگری میچرخید؛ میخواست علیه قوم موسی دعا کند، ناخواسته علیه قوم خودش دعا میکرد!3
کار ملائکه حسابوکتاب دارد؛ آنها بیکار ننشستهاند که هرچه ما بخواهیم انجام دهند. ما اینجا بر مصدر قدرت نشستهایم و امر و نهی میکنیم و میخواهیم به هر چیزی جامۀ عمل بپوشانیم، اما اینکه ملائکه چقدر کمک کنند، مسئلۀ دیگری است.
- بحار الأنوار، ج ١٣، ص ٣٧٣.
- جهت اطلاع بیشتر پیرامون ادراک حیوانات از حقیقت ولایت، رجوع شود به معادشناسی، ج ٥، ص ٣٢٢؛ افق وحی، ص ٢٤٤.
- بحار الأنوار، ج ١٣، ص ٣٧٣.
