
عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
144عدم امکان بازگشت لحظهای از لحظات ازدسترفتۀ عمر انسان
اگر انسان در نظر بگیرد که فردا خواهد مُرد، آنوقت نمیگذارد کار خیری را که باید انجام بدهد حتی یک ثانیه تأخیر بیفتد و همان را هم غنیمت میشمرد. سُلاّک و بزرگان همین یک ثانیه را غنیمت گرفتند و دانستند که این فرصت ازدسترفته دیگر جایگزین نمیگردد.
صوفی ابنالوقت باشد ای رفیق! *** نیست فردا گفتن از شرط طریق1 در جلسۀ گذشته عرض شد تصور نکنید این فرصتی را که خداوند به انسان عطا کرده بیهوده است؛ خداوند در ازای هر ثانیه فرصت در این دنیا، یک حصّۀ وجودی قرار داده است که وقتی این حصّۀ وجودی از بین رفت، دیگر چیزی بهجای آن برنمیگردد. حصّۀ وجودیِ لحظۀ بعد متعلق به بعد است و فردا متعلق به فرداست.
تصور نکنید که اگر فردا عمل خیری انجام دادید، آن عمل جبرانکنندۀ روز قبل است؛ روز قیامت میگویند: در روز جمعه این عمل خیر را انجام ندادی و از عمل روز شنبه این اثری است که الآن میبینی، ولی پروندۀ روز جمعۀ تو خالی است.
آنوقت است که دیگر انسان از درون خود میسوزد که روزها و ساعات را پشتسر گذاشتم؛ در روز شنبه ساعت چهار بعدازظهر میتوانستم این کار خیر را انجام دهم و انجام ندادم و این حصّۀ وجودی تمام شد!
عمر آدمی، بالاترین نعمت الهی
حال آیا تابهحال توجه داشتهایم که این عمر بالاترین نعمتی است که خدا در این دنیا به ما داده است و هیچچیز دیگری جایگزینش نیست؟! تصور نکنید که اگر در شصتسالگی از دنیا رفتید و میتوانستید با این مقدار وقت کاری انجام دهید و ندادید، بقیهاش را در برزخ سپری میکنید؛ این فرصت دیگر برنمیگردد و لذا امام مجتبی علیه السّلام میفرماید: «و اعمَل لآخِرَتِکَ کَأنَّکَ تَموتُ غَدًا؛ برای آخرت خود آنطور باش که گویی همین الآن فرصت از بین میرود.»
- مثنوی معنوی، دفتر اول، ص ٥.
