
عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
143«إعمَل لِدُنیاکَ بِقَدرِ مُقامِکَ فیها؛ و اعمَل لآخِرَتِکَ بِقَدرِ بَقائِکَ فیها؛ و اعمَل لِلّهِ بِقَدرِ حاجَتِکَ إلیه؛ و اعمَل لِلنّارِ بِقَدرِ صَبرِکَ علَیها.»1
در فقرۀ اول میفرماید:
«إعمَل لِدُنیاکَ بِقَدرِ مُقامِکَ فیها؛ بههمان اندازهای که در این دنیا مُقام داری، برای این دنیا مایه بگذار!»
ببین آیا کارهایی که انجام میدهی نسبت به مقداری که در این دنیا هستی ارزش دارد؟!
در فقرۀ دوم میفرماید:
«و اعمَل لآخِرَتِکَ بِقَدرِ بَقائِکَ فیها؛ برای آخرت خود به مقداری مایه بگذار که در آن باقی خواهی بود.»
انسان در این دنیا حدود شصت سال زندگی میکند و در آخرت بهاضافۀ بینهایت، آنوقت ما تمام هدف خود را برای منهای بینهایتِ دنیا گذاشتهایم و از بهاضافۀ بینهایتِ آخرت بهطورکلی غفلت کردهایم و آن را چیزی در نظر نمیآوریم. امام مجتبی علیه السّلام به جُناده میفرماید:
کلام امام مجتبی به جُناده، در لزوم تحصیل آمادگی برای مرگ
إستَعِدَّ لِسَفَرِکَ و حَصِّل زادَکَ قَبلَ حُلولِ أجَلِکَ... و اعمَل لِدُنیاکَ کَأنّکَ تَعیشُ أبَدًا و اعمَل لآخِرَتِکَ کَأنّکَ تَموتُ غَدًا.2
«ای جُناده، برای سفرت مستعد باش و زاد خود را قبل از حلول اجلت تحصیل بنما! برای دنیای خود چنان اقدام کن که گویی برای همیشه در آن هستی (شخصی که بداند برای همیشه در این دنیا میماند، نسبت به کارهایی که از او فوت شده، ابایی ندارد و میگوید اگر امروز انجام ندادم فردا انجام میدهم) و برای آخرتت چنان عمل کن که گویی فردا خواهی مُرد.»
- تفسیر روح البیان، ج ٨، ص ٢٥ و ص ١٠٢.
- کفایة الأثر، ص ٢٢٧.
