
عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
142فکر دنیا را نکنید! فکر کنید یا نکنید، عدهای میآیند و دنیا را میچرخانند؛ بروید فکر آخرت کنید که مشتری ندارد!
بنده به شما قول میدهم که اگر دنیا را به اهلش بسپارید و این ریاست و وزارت و وکالت و مدیریت را بهدست نگیرید، عدهای میآیند و آن را میگیرند و میچرخانند؛ غصۀ ریاست این مملکت را نخورید، خودتان میبینید در یک انتخابات الیماشاءالله چقدر عکس پخش میشود و به درودیوار میزنند.
روایت نبوی در تشبیه دنیا به مُردار و اهل آن به سگ
رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم در عباراتی میفرمایند:
الدُّنیا جیفَةٌ و طالِبُها کِلابٌ؛1 «دنیا همانند جیفه و مرداری است که سگان طالب آن هستند و بر روی آن ریختهاند.»
البته اگر شخص واقعاً نظر الهی داشته باشد و برای رسیدن به مطلوب و قضای حوائج مردم و برقراری عدل و حکومت فعالیت کند، مسئله متفاوت است.
بنابراین، ما باید به فکر امور دیگری باشیم که کسی بهدنبال آن نمیآید؛ باید به فکر موقعی باشیم که میخواهیم از دنیا برویم و تمام افراد ما را ترک میکنند و فقط دو روزی برایمان عزاداری میکنند؛ آن موقعی که ما باید جواب بدهیم و ما میمانیم و عقباتی که یکی پس از دیگری است.
کلام برگزیدۀ شبلی بغدادی بعد از خدمت به چهارصد استاد و آموختن چهارهزار کلمه
شیخ عارف، شِبلی بغدادی ـ رحمة الله علیه ـ میگوید:
چهارصد استاد را خدمت کردم و چهارهزار کلمه از آنها آموختم، و از میان آنها یک کلمه را که از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم روایت شده است، پسندیدم و سرلوحۀ زندگی و برنامۀ خودم قرار دادم، و آن این است که فرمود:
- مصباح الشریعه، ص ١٣٨. غررالحکم و دررالکلم، ص ٢٧٣:
«إنّما الدُّنیا جیفَةٌ و المُتَواخونَ علَیها أشباهُ الکِلابِ؛ فلا تَمنَعُهُم أُخُوَّتُهُم لَها مِنَ التَّهارُشِ علَیها.»
ترجمه: «بهدرستی که حقیقت دنیا عبارت از مرداری است و کسانی که بر سر آن برادر شدهاند شبیه سگان هستند؛ پس برادریشان آنان را از اینکه یکدیگر را بر سر این مردار بدرند، بازنمیدارد.» (محقق)
- مصباح الشریعه، ص ١٣٨. غررالحکم و دررالکلم، ص ٢٧٣:
