
عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
141آسیّد محسن، مطلب دربارۀ آن مسئلهای که ما در این مدت باهم صحبت میکردیم، همانطور است که شما میگویید، ولکن به این کیفیت (و خصوصیتی را مطرح کردند.)
عرض کردم: «آقا، وقتی مسئله غیر از این برای من تصور نمیشود، چه کنم؟!» ایشان فرمودند:
بله، همینطور است، درست است.
انسان وقتی مسئلهای را میبیند، نمیتواند ذهن خود را تغییر دهد. وقتی الآن من این پارچ را در جلوی خود میبینم، هرچه شما بگویید تخیّل است نمیتوانم چیزی را که میبینم رد کنم.
از کلام امیرالمؤمنین علیه السّلام که میفرماید: «و إنَّ لِلذِّکرِ لَأهلًا أخَذوهُ مِنَ الدُّنیا بَدَلًا» این معنا بهنظر میرسد که شاید منظور حضرت این باشد که: «این اهل بخصوص و عدۀ معدود، افرادی هستند که ذکر را بَدَل از دنیا گرفتهاند و بهجای پرداختن به مسائل دنیا ( بِدهبِستان، مشاجرۀ با دیگران، برای یکدیگر نقشه کشیدن، بر دیگری ترفّع و ریاست پیدا کردن، دیگری را ازصحنهبهدرکردن و کوبیدن) سرشان را در لاک خود فرو بردهاند و دنیا را به اهلش سپردهاند.»
کلام مرحوم قاضی در نهی از اشتغال به دنیا
مرحوم قاضی ـ رضوان الله علیه ـ در دستوری که برای دوستانشان در ماه رجب و شعبان و رمضان میدهند، میفرمایند:
ما لَنا و لِلدُّنیا؟! قَد غَرَّتنا و شَغَلَتنا و استَهوَتنا و لَیسَت لَنا!
«ما را با دنیا چه کار؟! بهراستی که دنیا ما را فریب داده، به پستی و ذلت کشانید! ما را از مقام عزت و رفعت پایین آورد. و دنیا پستتر از آن است که برای ما هدف قرار گیرد؛ پس آن را برای اهل دنیا واگذارید!»1
کلام مرحوم علاّمه طهرانی در نهی از اشتغال به امور دنیا
روزی مرحوم آقا در یک جمع چندنفری به ما فرمودند:
- مهر تابناک، ج ١، ص ٢٣٥.
