عنوان بصری ج۲

 شخصی دربارۀ این فقره از حدیث عنوان بصری که می‌فرماید: «ما مَلَأَ آدَمیٌّ وِعائًا شَرًّا مِن بَطنِه؛ فإن کانَ و لا بُدَّ، فَثُلثٌ لِطَعامِهِ و ثُلثٌ لِشَرابِهِ و ثُلثٌ لِنَفَسِهِ»¹و² می‌گفت: «ما این ثلثِ طعام را بنا بر این روایت، غذا می‌خوریم و به‌جای آن دوثلث مایعات و هوا هم غذا می‌خوریم؛ زیرا آب راه خودش را باز می‌کند و نفس هم می‌خواهد بیاید و می‌خواهد نیاید!»

 غرض اینکه یک مسلمان که نباید از صبح تا به شب تمام اوقات خود را در راه معیشتش بگذارند؛ بنابراین، چنین معنایی از این عبارت حضرت که می‌فرماید: «فَلَم تَشغَلهُم تِجارَةٌ و لا بَیعٌ عنه» بعید است.

برداشت سوم از کلام امیرالمؤمنین پیرامون اهل ذکر

 مرتبۀ سوم که نسبت به دو مرتبۀ قبل مرتبۀ بالاتری است، اینکه: این عده، رجالی هستند که در دادوستد خدا را مدّ‌نظر قرار می‌دهند و غرض آنها از اینکه به‌طرف مال می‌روند این است که آن مال را برای کمال خودش مصرف کنند. وقتی آنها جنسی را به مشتری می‌فروشند، در این فروش رضای خدا را مدّنظر قرار می‌دهند، نه هوی و شهوت و منافع مادی و مال‌اندوزی را؛ وقتی دکان را باز می‌کنند منظورشان از باز کردن این است که دست فقیری را بگیرند و حوائج مردم را رفع کنند و افرادی که نزد آنها می‌آیند به منفعتی برسند، نه اینکه فقط به مالی برسند. به‌عبارت دیگر اهل ذکر در تجارت و بیع خود، اول خدا را و بعد مسائل دیگر را مدّ‌نظر قرار می‌دهند و دادوستد خود را براساس آن هدف تنظیم و توجیه می‌کنند.

برداشت چهارم از کلام امیرالمؤمنین پیرامون اهل ذکر

انصراف تامّ اهل ذکر از ظاهر و باطن به ذات اقدس الهی

 مرتبۀ چهارم که به قرینۀ «و إنَّ لِلذِّکرِ لَأهلًا» به نظر قاصر بنده می‌رسد، این