عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
مرتب سازی:
عنوان بصری ج۲
123وقتیکه اجلِ انسان بیاید، تأخیر و تقدیم ندارد و دیگر یک ثانیه هم مهلت نمیدهند؛ این مسئله برای کافر، مسلمان، شیعه، سالک و حتی پیغمبر هیچ تفاوتی ندارد.1
عزرائیل به آن پرونده نگاه میکند و میگوید: اگر خدا به من روزی یک مشتری بدهد یا روزی صد میلیون، برای من به یک مقدار کار دارد؛ آنقدر زیردست و فرمانبُردار دارم که اگر این صد میلیون بهتعداد تمام افراد کرۀ زمین هم افزایش پیدا کند، هیچ زحمتی برایم نخواهد داشت.
جمع کلمات امیرالمؤمنین علیه السّلام نسبت به دنیا
از آنچه گذشت جمع بین کلمات امیرالمؤمنین علیه السّلام ـ که ازطرفی در موارد بسیاری مردم را از دنیا و فرورفتن در آن نهی میکند، و ازطرف دیگر میفرماید: ای مردم، این عمر را غنیمت بشمارید و آن را به بطالت نگذرانید و از آن توشه بگیرید که اگر ثانیهای از آن بر شما بگذرد دیگر برنمیگردد! از یک روز دنیا میتوانید سعادت خود را بهدست بیاورید و از یک لحظۀ آن میتوانید درختی در بهشت برای خودتان بکارید2ـ برای انسان کاملاً قابلقبول خواهد شد؛ مراد از نهی از دنیا، نظرۀ استقلالی نداشتن و عدم اعتنا و اعتبار به دنیاست؛ و مراد از امر به توشه گرفتن از دنیا، نظرۀ آلی داشتن است.
- البته تبصرههایی وجود دارد که آن تبصرهها نیز همه جزء همان اجل هستند؛ مثلاً اینکه بعضی افراد به معصومین علیهم السّلام متوسل میشوند و مورد شفاعت آنها قرار میگیرند و عمرشان زیاد میشود.
افراد جاهل وقتی قانونی وضع میکنند، متوجه اشتباه خود میشوند و تبصره درست میکنند؛ اما در اینجا تبصره جزء قانون است، نه جدای از قانون. وقتی خداوند قانون اجل ما را تعیین میکرده است، تبصرۀ آن را نیز با خود قانون زده است. منبابمثال جناب زید در چهلوپنجسالوششماهگی از دنیا میرود و بهواسطۀ شفاعت و دعایی دوباره برمیگردد و سه سال دیگر زندگی میکند و بعد از دنیا میرود؛ همۀ اینها از اول در پروندهای نوشته شده و آماده، کنار گذاشته شده است. - مرحوم والد میفرمودند:
مرحوم حاج هادی ابهری مریض بود، و ما برای معالجه و درمانش خیلی کوشیدیم. به یکی از رفقای ما گفته بود: «من میمیرم و این سیّد محمدحسین هم میداند که من میمیرم؛ اما این فعالیتها را میکند که من یک کلمۀ لا إله الاّ الله بیشتر بگویم.»*
* معادشناسی، ج ١، ص ١٣٤.
- البته تبصرههایی وجود دارد که آن تبصرهها نیز همه جزء همان اجل هستند؛ مثلاً اینکه بعضی افراد به معصومین علیهم السّلام متوسل میشوند و مورد شفاعت آنها قرار میگیرند و عمرشان زیاد میشود.