
عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
122چهلوسه سال و شخصی را هفتاد سال تعیین میکند. اینکه چرا بیشتر تعیین نکرده است، دیگر به ما مربوط نیست؛ او مالک است و قرار نیست ما همهچیز را بدانیم.
ولی ما میگوییم «خدایا، چرا به او هفتاد سال و به من چهلوسه سال عمر میدهی؟! این ظلم است!» خداوند هم میفرماید: «من ظالم نیستم! اگر به او هفتاد سال عمر دادم، از مسئلۀ دیگری کم گذاشتهام، و اگر به تو چهلوسه سال عمر میدهم به مسئلۀ دیگری اضافه میکنم؛ سرسوزنی هم کم نمیگذارم و به آن مقداری که تو بتوانی در این دنیا به کمال برسی برای تو سهمیه قرار میدهم. عمر طولانی هیچ دلیلی برای اینکه تو را به مقصد برساند نیست، و عمر کوتاه نیز هیچ دلیلی برای اینکه تو را از مقصد باز بدارد نیست.
بنابراین، اگر لحظهای که باید برای انسان بگذرد، نیاید، آن لحظه در عالم دیگر محفوظ است؛ اما بدانید که اگر یک لحظه را به بطالت گذراندید، آن یک لحظه از دست رفته و دیگر در آن دنیا چیزی از خدا طلب نخواهید داشت!
در اینجاست که به معنای این کلام امیرالمؤمنین علیه السّلام میرسیم که میفرماید: «أیُّها الناس، إنّما الدّنیا دارُ مَجازٍ و الآخِرَةُ دارُ قرارٍ، فَخُذُوا مِن مَمَرِّکُم لِمَقَرِّکُم.» امیرالمؤمنین میفرمایند: ای انسان، خداوند برای تکتک افراد بشر برحسب استعداد و شرایط آنها، جهت رسیدن به کمال سهمیهای قرار داده است؛ اگر در عالمِ دنیا کوتاه آمدی، دیگر توقع آن کمالات را در آخرت از من نداشته باش، و اما اگر در این دنیا کوتاه نیامدی و بهدنبال حقیقت بودی و سهمیۀ دنیای تو تمام شد، در عالم برزخ به تو فرصت خواهیم داد.
خداوند میفرماید: ﴿فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمۡ لَا يَسۡتَأۡخِرُونَ سَاعَةٗ وَلَا يَسۡتَقۡدِمُونَ﴾.1
- سوره اعراف (٧) آیه ٣٤. معادشناسی، ج ١، ص ٥٣:
«چون زمان آنها برسد و اجل آنان را دریابد، نمیتوانند آن اجل و مدت را به عقب ببرند یا به جلو بیاورند و بالنّتیجه یا خود زودتر از اجل بمیرند یا پس از اجل مرگ را دریابند.»
- سوره اعراف (٧) آیه ٣٤. معادشناسی، ج ١، ص ٥٣:
