
عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
111إنَّ اللهَ عَزَّ و جَلَّ، أیَّنَ الأینَ؛ فَلا أینَ لَهُ. وَ جَلَّ أن یحوِیهُ مکانٌ؛ و هوَ فی کلِّ مکانٍ بِغَیرِ مُماسَّةٍ و لا مُجاوَرَةٍ. یحیطُ عِلمًا بِما فیها؛ و لا یخلو شَیءٌ مِنها مِن تَدبیرِهِ.
”حقّاً و تحقیقاً خدای عزّوجل، مکان و ظرف را برای موجودات آفرید؛ پس نمیتواند خودش دارای ظرف و مکان باشد. و خداوند بزرگتر و اجلّ است از آنکه مکانی بتواند او را دربر گیرد؛ و او در هر مکانی است بدون آنکه با آن مکان تماس داشته باشد و یا در مجاورت آن قرار گیرد. علم خداوند احاطه دارد به تمام موجوداتی که در مکانها قرار دارند؛ و هیچیک از آن موجودات از تدبیر و ارادۀ خداوند خالی نیستند.“»
آنگاه امیر مؤمنان به آن مرد گفتند: «من تو را اینک آگاه میکنم به آنچه در بعضی از کتابهای شما وارد شده است، و آن بر آنچه را که من برای تو گفتم، گواه است؛ اگر بدانی و بفهمی آیا ایمان میآوری؟» یهودی گفت: «آری!»
امیرالمؤمنین علیه السّلام گفتند: «آیا شما در بعضی از کتب خود اینطور نیافتهاید که: موسیبنعمران علی نبیّنا و آله و علیه السّلام روزی نشسته بود که ناگاه فرشتهای از جانب مشرق آمد، و حضرت موسی به او گفت: ”از کجا آمدهای؟!“ گفت: ”از نزد خداوند عزّوجل!“ و پس از آن فرشتهای از جانب مغرب آمد و حضرت موسی به او گفت: ”از کجا آمدهای؟!“ گفت: ”از نزد خداوند عزّوجل!“ و سپس فرشتهای آمد و گفت: ”من از آسمان هفتم، از نزد خداوند عزّوجل آمدهام“؛ و پس از آن نیز فرشتۀ دیگری آمد و گفت: ”من از هفتمین درجۀ زیرینِ زمین، از نزد خداوند تعالی آمدهام!“ دراینحال موسی علی نبیّنا و آله و علیه السّلام گفت: ”سبحانَ مَن لا یَخلو مِنهُ مکانٌ و لا یکونُ إلیٰ مَکانٍ أقربُ مِن مَکانٍ؛ پاک و منزه است آن که مکانی از او خالی نیست و نسبت به مکانی، نزدیکتر از مکان دیگر نیست.“»
عالم یهودی گفت: «اینک شهادت میدهم که این مطلب حق است و بس؛ و شهادت میدهم که تو به مقام خلافت و جانشینی پیغمبرت سزاوارتری
