
عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
110تکرار مکرّرات شده و همه یاد گرفتهاند.)»
یهودی گفت: «ما در تورات اینطور یافتهایم که جانشینان پیغمبران داناترین افرادِ امتشان هستند؛ حال از تو سؤالی دارم: به من خبر بده که خدا کجاست؟»
ابوبکر گفت: «خدا در آسمان بر فراز عرش است.»1
عالم یهودی گفت: «بنا بر این کلام، من زمین را از خدا خالی میبینم و او در مکانی هست و در محلّ دیگری وجود ندارد!»
وقتی ابوبکر متوجه شد چه حرفی زده است، گفت: «این کلام انسانهای زندیق و بیدین است؛ از نزد من دور شو و الاّ تو را میکشم!»
عالم یهودی با تعجب تمام درحالیکه اسلام را مسخره میکرد، از آنجا بازگشت و با امیرالمؤمنین علیه السّلام مواجه شد.
حضرت به او رو آوردند و فرمودند: «ای مرد یهودی سؤال تو را و جوابی که به تو داده شد، دانستم؛ ولیکن ما میگوییم:
- او این آیۀ قرآن که میفرماید ﴿ٱلرَّحۡمَٰنُ عَلَى ٱلۡعَرۡشِ ٱسۡتَوَىٰ﴾ * را خوانده، منتهی نمیفهمد که معنای عرش چیست؛ خیال میکند عالَم عرش از نظر مکانی آنقدر بالا قرار گرفته است که چشم انسان به آن نمیرسد. عرش در همین عالم و در همین جایی است که ما هستیم؛ آنوقت او تصور کرده است که خداوند آنقدر بالاست که از کرۀ زمین و منظومۀ شمسی گذشته و از کهکشانها هم عبور کرده و به جایی رسیده است که به آنجا عرش میگویند!
* سوره طه (٢٠) آیه ٥.
- او این آیۀ قرآن که میفرماید ﴿ٱلرَّحۡمَٰنُ عَلَى ٱلۡعَرۡشِ ٱسۡتَوَىٰ﴾ * را خوانده، منتهی نمیفهمد که معنای عرش چیست؛ خیال میکند عالَم عرش از نظر مکانی آنقدر بالا قرار گرفته است که چشم انسان به آن نمیرسد. عرش در همین عالم و در همین جایی است که ما هستیم؛ آنوقت او تصور کرده است که خداوند آنقدر بالاست که از کرۀ زمین و منظومۀ شمسی گذشته و از کهکشانها هم عبور کرده و به جایی رسیده است که به آنجا عرش میگویند!
