
عنوان بصری ج۱
جلد اول از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد اول از این مجموعه در موضوع «ولایت و هدایت» و تبیینِ «حقیقت هدایت باطنی» و «کیفیت دستگیری اولیایالهی» و «چگونگی سیر سالک در صورت نبود استاد کامل» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • اهمیّت حدیث عنوان بصری در سلوک راه خدا • هدایت و دستگیری امام، ملکوتی است و خارج از زمان و مکان • ولایت یعنی احاطۀ عِلّی و واقعی بر همۀ مقدّرات و نفوس • سالک باید خود را با قضا و قدر الهی تطبیق دهد • در هیچ زمانی راه رسیدن به خدا مسدود نیست • آیا هدایت پروردگار منوط به ارتباط ظاهری با امام است؟ • یکیبودن هدایتگریِ امام در ظهور و غیبت • بیفایدهبودن قُرِب ظاهری با با ولیّ خدا، در صورت عدم اتصال باطنی • شرط سلوکْ خلوص و تسلیم است، نه حضور امام و ولیّ • سالک باید مثل کسی باشد که شب امتحانش را میگذراند • گاهی صلاحِ سالک، در عدمِ وصول به ولیّ خداست • بعضیها راه نرفته سالکاند! • شمّهای از اسرار توحیدی و عرفانی در روز عاشورا
عنوان بصری ج۱
53اقامتی که در برزخ دارند. و قیامت، تمام وعده و وعیدهایی را که به آنها داده است تحقّق بخشیده و بدان جامۀ عمل پوشانده است.»
فکشَفوا غِطاءَ ذلکَ لأهلِ الدُّنیا حتَّی کأنَّهُم یَرَونَ ما لا یَرَی النّاسُ و یَسمَعونَ ما لا یَسمَعون.1
«آنان افرادی هستند که تمام آن پردهها را برای اهل دنیا بالا زدهاند، تا جائی که گویی آنان میبینند آنچه را که مردم نمیبینند و میشنوند آنچه را که آنها نمیشنوند و بر اساس آن بینشها پردهها را برای مردم بالا میزنند.»
مطالبی را که بزرگان برای ما میگویند، در واقع پردهبرداری از حقائقی است که از چشم ما مخفی است؛ نه اینکه صرفاً به ما وعده بدهند که اگر این کار را بکنید فلان نتیجه را خواهید دید. اولیاء الهی پردهها را برای ما بالا میزنند و میگویند: ای مردم! ما در این راه رفتیم و عمل کردیم و نتیجهاش را دیدهایم، ما رفتیم و این واقعیّت را دیدهایم، و اینک شما هم بیائید و عمل کنید و ببینید.
و اگر هم نمیخواهید نیایید، کسی شما را مجبور نمیکند؛ گمان نکنید که اگر در اینجا نیایید بازار خدا کساد میشود و یا اگر بیایید بهشت خدا را مملوّ کردهاید. ابداً اینطور نیست؛ همیشه ناز از طرف او و نیاز از جانب ماست. بنابراین، اگر ما به سوی خدا حرکت نکنیم و این معارف را جامۀ عمل نپوشانیم هیچگاه دستگاه خدا کساد نمیشود.
ما خیال میکنیم اگر یک شب بلند شویم و دو رکعت نماز شب بخوانیم، فردا باید تمام ملائکه را به صف بکشیم تا یک به یک بر اعمال ما گواهی و شهادت بدهند. چه میگویی ای بنده خدا؟! جایی که پیغمبران و اولیاء در آن مقامات عجیب و سرائر، بند از بندشان جدا میشد برای اینکه یک نظر لطف و عنایت الهی به آنها متوجّه شود، ما دیگر باید حساب کار خود را داشته باشیم.
- نهجالبلاغة (عبده) ج ٢، ص ٢١١.
