عنوان بصری ج۱

خطبۀ أمیرالمؤمنین علیه السّلام در بیان صفات اولیاء خدا

 حضرت أمیرالمؤمنین علیه السّلام در بیان صفات اولیاء خدا می‌فرمایند:

و إنَّ للذِّکرِ لأهلًا أخَذوه مِن الدُّنیا بدلاً، فلم تشغَلهم تجارةٌ و لابَیعٌ عنه.

«خداوند متعال برای ذکر عدّه‌ای را اهل قرار داده که اینها به جای دنیا و پرداختن به آن، به ذکر می‌پردازند. تجارت و بیع آنها را مشغول نمی‌کند و از ذکر بازنمی‌دارد.»

 منظور از ذکری که در اینجا أمیرالمؤمنین می‌فرمایند، ورد نیست؛ بلکه مقصود از ذکر در اینجا یاد خدا است. و چون اوراد عبارت است از: تسبیحات و تحمیدات و بیان صفات جمالیّه و جلالیّۀ پروردگار، لذا در ورد ذهن انسان بالطّبع متمرکز و متمحّض در ذات و صفات جلالیّه و جمالیّه او خواهد بود و از این باب است که به اوراد اذکار هم گفته می‌شود؛ امّا حقیقت ذکر عبارت است از: «یاد خدا» که تحقیق این مطلب إن‌شاءالله بعداً خواهد آمد.

یَقطَعونَ به أیّامَ الحیاةِ، و یَهتِفونَ بالزّواجِرِ عن مَحارِمِ الله فی أسماعِ الغافلینَ.

«به واسطۀ ذکر زندگانی را سپری می‌کنند. آنان افرادی هستند که دائماً بانگ دورباش از محارم الهی را در گوش‌های غافلین سر می‌دهند.»

و یَأمُرونَ بالقِسطِ و یَأتَمِرونَ به، و یَنهَونَ عن المنکَر و یَتَناهَونَ عنه.

«امر به عدل و داد می‌کنند و خودشان هم پیشاپیش افراد عمل می‌کنند. دیگران را از مسائل منکر نهی می‌کنند و خودشان هم از ارتکاب این نواهی، جلوتر از بقیه اجتناب نموده و به هیچ‌وجه مرتکب آن نمی‌شوند.»

اولیاء الهی در همین دنیا در آخرت مستقرّ شده و آن را مشاهده نموده‌اند

فکَأنّما قَطَعوا الدّنیا إلی الآخِرةِ و هُم فیها فشاهَدوا ماوراءَ ذلک.

«آنان دنیا را طی کرده و به آخرت رسیدند و در آن مستقرّ شدند با اینکه هنوز در دنیا هستند! پس مشاهده نمودند آنچه را که در ماوراء دنیاست (نسبت به آخرت به مقام مشاهده رسیده‌اند).»

فکأنّما اطَّلَعوا غُیوبَ أهلِ البرزخِ فی طولِ الإقامَةِ فیه، و حَقَّقَتِ القیامةُ علیهِم عِداتِها.

«کأنّ آنان مطّلع شدند بر احوال و مراتب غیبی و بواطن اهل برزخ، در طول