
عنوان بصری ج۱
جلد اول از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد اول از این مجموعه در موضوع «ولایت و هدایت» و تبیینِ «حقیقت هدایت باطنی» و «کیفیت دستگیری اولیایالهی» و «چگونگی سیر سالک در صورت نبود استاد کامل» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • اهمیّت حدیث عنوان بصری در سلوک راه خدا • هدایت و دستگیری امام، ملکوتی است و خارج از زمان و مکان • ولایت یعنی احاطۀ عِلّی و واقعی بر همۀ مقدّرات و نفوس • سالک باید خود را با قضا و قدر الهی تطبیق دهد • در هیچ زمانی راه رسیدن به خدا مسدود نیست • آیا هدایت پروردگار منوط به ارتباط ظاهری با امام است؟ • یکیبودن هدایتگریِ امام در ظهور و غیبت • بیفایدهبودن قُرِب ظاهری با با ولیّ خدا، در صورت عدم اتصال باطنی • شرط سلوکْ خلوص و تسلیم است، نه حضور امام و ولیّ • سالک باید مثل کسی باشد که شب امتحانش را میگذراند • گاهی صلاحِ سالک، در عدمِ وصول به ولیّ خداست • بعضیها راه نرفته سالکاند! • شمّهای از اسرار توحیدی و عرفانی در روز عاشورا
عنوان بصری ج۱
50قاضی وجود نداشت. یعنی اگر ما بگوییم: اوّل حضرت بقیّةالله ارواحنا فداه بود و بعد مرحوم قاضی سخنی به گزاف نگفتهایم، و حدّاقل بنده در این مطلب شکّی ندارم؛ ولی آیا استاد بیبدیلی چون مرحوم قاضی داشتن کفایت میکند؟!
استادی مثل مرحوم قاضی داشتن و در تحت ولایت او بودن و شخصیّتی چون او عهدهدار کارها و رفتار انسان بودن، در صورتی صحیح است که سالک به وظیفۀ خود عمل کند و به وضع و موقعیّتی که هست دل خوش ننماید؛ و این مسأله بسیار مهمّ است.
إنشاءالله در شبهای آینده مطالبی را در مسائل سلوکی بیان خواهیم کرد؛ به شرطی که شما هم دعایی در حقّ بیچارگان و درماندگان کنید. فعلاً صحبت ما در این است که ما نمیتوانیم فقط به این مطلب بسنده کنیم. اگر شخصی به شما بگوید که: شما چون مولا و آقا دارید و در تحت ولایت هستید دیگر کارتان تمام است، بدانید که: این حرفها به حرفهای مجانین و افراد ابله أشبه است تا حرفهای یک فرد منطقی و دردمندی که میداند دو روزی بیشتر از عمر او باقی نمانده و إنَّ أمامَکُم عَقَبَةً کَؤُودًا.1
باری، روایت عنوان بصری روایتی است که مرحوم آقا خیلی به آن توصیه میکردند؛ و حتّی خودشان در هنگام تحصیل در نجف اشرف این روایت را نوشته بودند و در جیبشان بود، و همانطوری که فرمودهاند هفتهای دو بار هم آن را مطالعه میکردند.
واقعاً روایت عجیبی است! و اگر إنشاءالله در فرصتهای آتیه به مضامین این روایت توجّه کنیم، خواهیم دید که امام صادق علیه السّلام تمام حقیقت سلوک و حرکت إلی الله را در این روایت با جملات مختصر و کوتاه، به این فرد بیان کردهاند.
روایت عنوان بصری به نقل از مرحوم شیخ بهائی اعلی الله مقامه
روایت از مرحوم شیخ بهایی ـ أعلی الله مقامه ـ است که میفرماید:
- نهجالبلاغة (عبده) ج ٢، ص ١٨٣.
