عنوان بصری ج۱
جلد اول از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد اول از این مجموعه در موضوع «ولایت و هدایت» و تبیینِ «حقیقت هدایت باطنی» و «کیفیت دستگیری اولیایالهی» و «چگونگی سیر سالک در صورت نبود استاد کامل» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • اهمیّت حدیث عنوان بصری در سلوک راه خدا • هدایت و دستگیری امام، ملکوتی است و خارج از زمان و مکان • ولایت یعنی احاطۀ عِلّی و واقعی بر همۀ مقدّرات و نفوس • سالک باید خود را با قضا و قدر الهی تطبیق دهد • در هیچ زمانی راه رسیدن به خدا مسدود نیست • آیا هدایت پروردگار منوط به ارتباط ظاهری با امام است؟ • یکیبودن هدایتگریِ امام در ظهور و غیبت • بیفایدهبودن قُرِب ظاهری با با ولیّ خدا، در صورت عدم اتصال باطنی • شرط سلوکْ خلوص و تسلیم است، نه حضور امام و ولیّ • سالک باید مثل کسی باشد که شب امتحانش را میگذراند • گاهی صلاحِ سالک، در عدمِ وصول به ولیّ خداست • بعضیها راه نرفته سالکاند! • شمّهای از اسرار توحیدی و عرفانی در روز عاشورا
مرتب سازی:
عنوان بصری ج۱
46جـوابـش داد گـفتـا: دام دارم *** ولـی سیـمرغ میبـایـد شـکـارم او میخواهد به شکار سیمرغ برود، اما:
بگفتا چون بدست آری نشانـش؟! *** کـه از ما بینشانست آشیانش نشانش را از کجا میخواهی پیدا کنی در حالیکه او در بینشانی زندگی میکند؟! بعد شروع به گفتن میکند و راه و رسم را نشان میدهد و میگوید:
چو آن سرو روان شد کاروانی *** چو شاخ سرو میکُـن دیدهبانی به یاد رفتـگان و دوست داران *** مـوافـق گـرد بـا ابر بـهاران چو نالان آمدت آب روان پیش *** مدد بخشش ز آب دیدۀ خویش میگوید: بالأخره باید یک کاری انجام بدهیم: نم اشکی ریختن، گفتگوئی با خود نمودن، مطالعهای در تذکره و احوال بزرگان داشتن، ساعات و لحظاتی با آنها همدم شدن، تا اینکه بالأخره آن نسیم لطف و عنایت پروردگار بیاید و انسان را دریابد. تا اینکه میفرماید:
مقالات نصیحتگو همین است *** که سنگانداز هجران در کمین است1 زیرا ناگهان هجران میآید و بین انسان و بین آن حقیقت و راهش جدایی میاندازد. یعنی همین مطلبی که گفتیم: «اغتنموا الفُرَص»؛ فرصتها را غنیمت بشمارید!»
لذا بر این اساس در این اواخر، کمکم خود را آماده کردم تا اینکه اگر خدا بخواهد فعلاً هر دو هفته یکبار راجع به مسائل سلوکی که به نظر میرسد، خدمت رفقا و احبّهای که شاید مشتاق استماع آن باشند مطالبی بیان شود و مجلسی به این کیفیّت برقرار گردد؛ و طبعاً هر جایی هم که سؤالی به نظر میرسد دوستان مطرح میکنند.
- همان مصدر، ص ٣٠٤، مثنویات.