
عنوان بصری ج۱
جلد اول از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد اول از این مجموعه در موضوع «ولایت و هدایت» و تبیینِ «حقیقت هدایت باطنی» و «کیفیت دستگیری اولیایالهی» و «چگونگی سیر سالک در صورت نبود استاد کامل» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • اهمیّت حدیث عنوان بصری در سلوک راه خدا • هدایت و دستگیری امام، ملکوتی است و خارج از زمان و مکان • ولایت یعنی احاطۀ عِلّی و واقعی بر همۀ مقدّرات و نفوس • سالک باید خود را با قضا و قدر الهی تطبیق دهد • در هیچ زمانی راه رسیدن به خدا مسدود نیست • آیا هدایت پروردگار منوط به ارتباط ظاهری با امام است؟ • یکیبودن هدایتگریِ امام در ظهور و غیبت • بیفایدهبودن قُرِب ظاهری با با ولیّ خدا، در صورت عدم اتصال باطنی • شرط سلوکْ خلوص و تسلیم است، نه حضور امام و ولیّ • سالک باید مثل کسی باشد که شب امتحانش را میگذراند • گاهی صلاحِ سالک، در عدمِ وصول به ولیّ خداست • بعضیها راه نرفته سالکاند! • شمّهای از اسرار توحیدی و عرفانی در روز عاشورا
عنوان بصری ج۱
205وحدت و مقام کثرت برای هیچ کسی پیدا نشود، به نحوی در هر دو مسیر حرکت میکند که نه یهودی بتواند به او اعتراض کند و نه نصرانی توان خردهگیری بر او را دارد. یعنی تا ابد هیچ کسی نمیتواند نسبت به روش آن حضرت کمترین اعتراضی داشته باشد؛ این نحوه عمل کردن، همان جمع بین وحدت و کثرت است، و این همان دعوت به توحید است.
مبنای حرکت در مکتب مرحوم علاّمه طهرانی براساس توحید است
باری، مرحوم آقا از دنیا رفت ولی هیچ چیز برای بازماندگان خود نگذاشت. البتّه مقصود اموال نیست، چراکه ایشان چیزی نداشت؛ بلکه مقصود این است که برای بعد از خود موقعیّت و توصیه و حساب و کتابی نگذاشت. یعنی اینکه هر کسی وظیفۀ خودش را میداند، ما آمدیم و براساس وظیفه مطالب را تا اینجا بیان کردیم و به تکلیف عمل کردیم و رفتیم و از این پس هر کسی خود میداند که چه مسیری را برود و چه راهی را نرود.
این دیدگاه عین توحید است، و این مرام و روش شخصی است که موحّد است. آیۀ﴿قُل لَّآ أَسَۡٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ أَجۡرًا إِلَّا ٱلۡمَوَدَّةَ فِي ٱلۡقُرۡبَىٰ﴾1 مربوط به پیغمبر و ذویالقربی است که مقصود ائمه علیهم السّلام هستند، و لذا ایشان نسبت به بعد از خودشان چیزی نمیگویند و سفارشی نمیکنند.
حالات حضرت علاّمه طهرانی قدّس الله نفسه در شب و صبح وفات
در اینجا لازم میدانم مسألهای را که فقط بنده شاهد آن بودم و جز من کسی دیگر در آنجا نبود، بیان کنم و آن اینکه:
مرحوم آقا در شب وفاتشان در بیمارستان بودند و در آن شب به واسطۀ التهاب و کسالت قلبی تا صبح نخوابیده بودند. وقتی که به مشهد رسیدم و به
- سوره الشّوری (٤٢) قسمتی از آیه ٢٣. امام شناسی، ج ٧، ص ١٠٣:
«بگو ای پیغمبر، من در برابر رسالت خداوندی، از شما اجر و مزدی را نمیخواهم؛ مگر مودّت به ذوی القربی را.»
- سوره الشّوری (٤٢) قسمتی از آیه ٢٣. امام شناسی، ج ٧، ص ١٠٣:
