
عنوان بصری ج۱
جلد اول از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد اول از این مجموعه در موضوع «ولایت و هدایت» و تبیینِ «حقیقت هدایت باطنی» و «کیفیت دستگیری اولیایالهی» و «چگونگی سیر سالک در صورت نبود استاد کامل» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • اهمیّت حدیث عنوان بصری در سلوک راه خدا • هدایت و دستگیری امام، ملکوتی است و خارج از زمان و مکان • ولایت یعنی احاطۀ عِلّی و واقعی بر همۀ مقدّرات و نفوس • سالک باید خود را با قضا و قدر الهی تطبیق دهد • در هیچ زمانی راه رسیدن به خدا مسدود نیست • آیا هدایت پروردگار منوط به ارتباط ظاهری با امام است؟ • یکیبودن هدایتگریِ امام در ظهور و غیبت • بیفایدهبودن قُرِب ظاهری با با ولیّ خدا، در صورت عدم اتصال باطنی • شرط سلوکْ خلوص و تسلیم است، نه حضور امام و ولیّ • سالک باید مثل کسی باشد که شب امتحانش را میگذراند • گاهی صلاحِ سالک، در عدمِ وصول به ولیّ خداست • بعضیها راه نرفته سالکاند! • شمّهای از اسرار توحیدی و عرفانی در روز عاشورا
عنوان بصری ج۱
201آنها را دعوت به صبر و بردباری و تحمّل میکند که مبادا از جادۀ اعتدال خارج شوید، و از طرف دیگر همه را به خدا سپرده و میگوید: بادا باد! وقایع پس از من به من چه مربوط است؟! بعد از من هر چه پیش آید به من ارتباطی ندارد و وظیفۀ من در اینجا شهادت در راه خداست. حال اگر خدا میخواهد بلایا و مصیبتها را بر سر ذراری و أقربای من آورد، به من مربوط نیست؛ چه اینها بندگان و مملوک او هستند و او از من به اهل بیت من نزدیکتر است. اگر او میخواهد که آنها اسیر و روی و مویشان مشاهده شود و حتّی آنها را به کنیزی ببرند، خود میداند و کار او به من چه ربطی دارد و مگر من قیّم و موکّل بر آنان هستم؟!
و این همان چیزی که در اصطلاح عرفاء به مقام جمع، اطلاق میشود؛ مقام جمع، همان مقامی است که رتبۀ أعلای آن اختصاص به امام علیه السّلام دارد. یعنی اگر فرضاً دل امام حسین علیه السّلام را شکافته و به حقیقت و سرّ و باطنش برسیم، که هیچگاه نخواهیم رسید مگر اینکه خودش عنایتی کند و ذرّهای به ما بنمایاند، دو مطلب را مییابیم که این دو مسأله در عالم ظاهر با یکدیگر مخالف و در عالم باطن عین یکدیگرند.1
مسأله اوّل در مقام جمعالجمعی رعایت شئون عالم ظاهر است
مسأله اوّل عبارت است از: توصیه و نصیحت و امر و نهی و ارشاد و تربیت و هدایت در مقام ظاهر، که حتماً باید این امور در عالم ظاهر لحاظ شود؛ به عکس ما که اگر برایمان یک بیماری و مرضی پیش آید به کلّی خدا را فراموش کرده و قافیه را میبازیم.
داستان شخصی که با کسالت سرطان خون از همه چیز مأیوس شده بود
شخصی مبتلا به کسالت سرطان خون شده بود و ما به دیدنش رفته بودیم؛ ایشان در حالیکه هنوز چند ماهی مانده بود که از دنیا برود، به صرف اینکه به او
- جهت اطّلاع بیشتر پیرامون مقام جمع الجمع رجوع شود به مهر تابان، ص ٣٢٧؛ و حیات جاوید، ص ٥٤.
