
عنوان بصری ج۱
جلد اول از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد اول از این مجموعه در موضوع «ولایت و هدایت» و تبیینِ «حقیقت هدایت باطنی» و «کیفیت دستگیری اولیایالهی» و «چگونگی سیر سالک در صورت نبود استاد کامل» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • اهمیّت حدیث عنوان بصری در سلوک راه خدا • هدایت و دستگیری امام، ملکوتی است و خارج از زمان و مکان • ولایت یعنی احاطۀ عِلّی و واقعی بر همۀ مقدّرات و نفوس • سالک باید خود را با قضا و قدر الهی تطبیق دهد • در هیچ زمانی راه رسیدن به خدا مسدود نیست • آیا هدایت پروردگار منوط به ارتباط ظاهری با امام است؟ • یکیبودن هدایتگریِ امام در ظهور و غیبت • بیفایدهبودن قُرِب ظاهری با با ولیّ خدا، در صورت عدم اتصال باطنی • شرط سلوکْ خلوص و تسلیم است، نه حضور امام و ولیّ • سالک باید مثل کسی باشد که شب امتحانش را میگذراند • گاهی صلاحِ سالک، در عدمِ وصول به ولیّ خداست • بعضیها راه نرفته سالکاند! • شمّهای از اسرار توحیدی و عرفانی در روز عاشورا
عنوان بصری ج۱
152مجتبی رفت و سیّدالشّهداء آمد، آن حضرت برای ما مانند أمیرالمؤمنین است.
البتّه اینکه عرض میکنم: «أمیرالمؤمنین» مقصود عنوان این لقب نیست؛ زیرا لقب أمیرالمؤمنین فقط اختصاص به حضرت علیّ بن أبیطالب دارد و حتّی به حضرت بقیّةالله أرواحنا فداه و عجّل الله تعالی فرجه الشّریف هم لقب أمیرالمؤمنین اطلاق نمیشود، و اطلاق این لقب بر هر فردی غیر از أمیرالمؤمنین شرعاً حرام است!1 امّا اگر مقصود حقیقت أمیرالمؤمنین که همان مقام امامت است، باشد، در وجود سیّدالشّهداء علیه السّلام هم هست، و در این مطلب جای حرفی نیست.
حال اگر فرضاً شخصی که در زمان امام سجّاد علیه السّلام زندگی میکند آرزو کند و بگوید: «ای کاش ما در زمان أمیرالمؤمنین بودیم»، باید گفت: این شخص عجب آدم احمقی است! زیرا حضرت سجّاد با أمیرالمؤمنین فرقی نمیکند. یا اگر کسی در زمان حضرت موسی بن جعفر باشد و بگوید: «ای کاش ما در زمان سیّدالشّهداء علیه السّلام بودیم، زیرا حضرت سیّدالشّهداء چیز دیگری بود»، خیلی جاهل و نادان است!
حضرت موسی بن جعفر با سیّدالشّهداء در حقیقت هیچ فرقی ندارند و فقط در صورت فرق میکنند؛ فرضاً ابروی ایشان قدری کشیدهتر و ابروی آن حضرت کوتاهتر است، و یا وزن سیّدالشّهداء از وزن موسی بن جعفر علیهما السلام بیشتر است. مگر سلوک، توزینی و توصیفی است که اگر یکی سمین و دیگری لاغر، و یا چهرۀ یکی به نحوی غیر از دیگری باشد، فرق داشته باشد؟! بنابراین همۀ اینها ناشی از جهالت است.
حکایتی در میزان ادراک مردم از امامت حضرت جواد علیه السّلام
شخصی در زمانی که حضرت امام رضا علیه السّلام به سمّ مأمون خلیفۀ عبّاسی مسموم شده و به شهادت رسیدند، به مدینه آمد و از این و آن سؤال کرد که:
- الکافی، ج ١، ص ٤١١؛ وسائل الشّیعة، ج ١٤، ص ٦٠٠؛ امام شناسی، ج ٨، ص ١١١.
