
عنوان بصری ج۱
جلد اول از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد اول از این مجموعه در موضوع «ولایت و هدایت» و تبیینِ «حقیقت هدایت باطنی» و «کیفیت دستگیری اولیایالهی» و «چگونگی سیر سالک در صورت نبود استاد کامل» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • اهمیّت حدیث عنوان بصری در سلوک راه خدا • هدایت و دستگیری امام، ملکوتی است و خارج از زمان و مکان • ولایت یعنی احاطۀ عِلّی و واقعی بر همۀ مقدّرات و نفوس • سالک باید خود را با قضا و قدر الهی تطبیق دهد • در هیچ زمانی راه رسیدن به خدا مسدود نیست • آیا هدایت پروردگار منوط به ارتباط ظاهری با امام است؟ • یکیبودن هدایتگریِ امام در ظهور و غیبت • بیفایدهبودن قُرِب ظاهری با با ولیّ خدا، در صورت عدم اتصال باطنی • شرط سلوکْ خلوص و تسلیم است، نه حضور امام و ولیّ • سالک باید مثل کسی باشد که شب امتحانش را میگذراند • گاهی صلاحِ سالک، در عدمِ وصول به ولیّ خداست • بعضیها راه نرفته سالکاند! • شمّهای از اسرار توحیدی و عرفانی در روز عاشورا
عنوان بصری ج۱
151میکردند. لذا مجمل مطالبی را که تا کنون عرض نکرده بودم امشب قدری روشن و باز خدمت رفقا و دوستان عرض میکنم، تا إنشاءالله در جلسه بعد به بقیّه فرازهای حدیث شریف عنوان بصری بپردازیم.
مقدّمهای مهم در پاسخ به اشکال رجوع به فرد ناقص
باید دانست که: مهمترین مسأله در هدایت و دستگیری انسان و ارتباط انسان و پروردگار، عبارت است از: تسلیم بودن، و خلوص نیّت، و تفویض امر به پروردگار؛ و این مطلب محور تمام حالات و حرکات و سکنات انسان را در سیر و سلوک تشکیل میدهد.
انسان باید در تفویض امر و خلوص نیّت و تسلیم در برابر مشیّت الهی صادق باشد و خود را فریب ندهد؛ وقتی چیزی را صحیح تشخیص داد دیگر پردهپوشی نکند؛ اگر حقیقتی برای او روشن شد دیگر به لَیتَ و لَعَلَّ و کتمان و نفاق نگذراند؛ و همانطور که قبلاً عرض شد: مسألۀ مهم برای انسان در سیر و سلوک آن است که به آنچه میداند عمل کند. برای سالک کتمان و إخفاء معنا ندارد، قایمباشک بازی و دورویی معنا ندارد، نفاق معنا ندارد.
سالک پیوسته باید بر اساس فهم و یقین به دنبال مطلوب حرکت نماید
حقیقتی را که انسان ادراک میکند باید به دنبال آن برود. سالک باید به دنبال مطلوب باشد؛ یعنی به دنبال آن مشیّت و تقدیری باشد که خداوند متعال آن را برای انسان مقدّر میکند، و بایستی بر طبق فهم و بینش و یقینی که به واسطۀ جهات مختلف ممکن است برای انسان پیدا شود، حرکت کند. و این امری بس مهم است.
اختلاف در کیفیّت مقدّرات الهی برای سالک مهم نیست
اختلاف در نوع و کیفیّت مقدّرات برای انسان مهم نیست. اینکه چرا خدا امروز این مطلب را برای او مقدّر کرده و فردا چیزی دیگر مقدّر میکند، به او ربطی ندارد؛ زیرا خدا آن را بر اساس مصلحت مقدّر کرده است. اینکه چرا یک روز باید أمیرالمؤمنین امام شود و روز دیگر امام مجتبی، به ما مربوط نیست؛ وظیفۀ ما این است که وقتی أمیرالمؤمنین هست باید به غیر از مشیّت و خواست او عمل نکنیم. اگر او رفت و امام مجتبی آمد، آن حضرت میشود مظهر أمیرالمؤمنین، و وقتی امام
