
عنوان بصری ج۱
جلد اول از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد اول از این مجموعه در موضوع «ولایت و هدایت» و تبیینِ «حقیقت هدایت باطنی» و «کیفیت دستگیری اولیایالهی» و «چگونگی سیر سالک در صورت نبود استاد کامل» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • اهمیّت حدیث عنوان بصری در سلوک راه خدا • هدایت و دستگیری امام، ملکوتی است و خارج از زمان و مکان • ولایت یعنی احاطۀ عِلّی و واقعی بر همۀ مقدّرات و نفوس • سالک باید خود را با قضا و قدر الهی تطبیق دهد • در هیچ زمانی راه رسیدن به خدا مسدود نیست • آیا هدایت پروردگار منوط به ارتباط ظاهری با امام است؟ • یکیبودن هدایتگریِ امام در ظهور و غیبت • بیفایدهبودن قُرِب ظاهری با با ولیّ خدا، در صورت عدم اتصال باطنی • شرط سلوکْ خلوص و تسلیم است، نه حضور امام و ولیّ • سالک باید مثل کسی باشد که شب امتحانش را میگذراند • گاهی صلاحِ سالک، در عدمِ وصول به ولیّ خداست • بعضیها راه نرفته سالکاند! • شمّهای از اسرار توحیدی و عرفانی در روز عاشورا
عنوان بصری ج۱
98گفت: من باید به جائی بروم، امّا اگر میخواهی مرا ببینی، فردا اوّل طلوع آفتاب برای دیدن من به وادیالسّلام1 بیا، با همدیگر ملاقات میکنیم.
این شخص به منزل میرود و گوئی به هوش میآید و با خود میگوید: او چه شخصی بود؟! و شب تا به صبح از شوق دیدار او نمیخوابد و آتش فراق این شخص بزرگ در دلش زبانه میکشد، و برای اینکه فردا صبح برود و او را ببیند لحظه شماری میکند. صبح نمازش را میخواند و لدی الطّلوع به وادیالسّلام میآید و میبیند عدّهای از سادات جنازهای را آوردهاند؛ وقتی نزدیک میرود، میبیند جنازۀ همین شخصی بوده است که با او برخورد داشته است. از همانجا متنبّه میشود و برمیگردد و به این معانی ملتزم میشود.2
کیفیّت هدایت، فقط در دست ولیّ خداست
در این روایت امام عسکری علیه السّلام میفرمایند: کیفیّت راهنمائی و هدایت افراد در دست ولیّ خدا است که هر طور او تشخیص دهد باید انجام گیرد.
گاه ولیّ میخواهد شخصی را به خود جذب کند لذا او را در کنار خود نگه میدارد. مرحوم قاضی ـ رضوان الله علیه ـ شاگردان بسیاری داشتند که بعضی از آنها میخواستند به ایران بروند و ایشان صلاح نمیدیدند و در عینحال آنها رفتند، و ایشان فرموده بودند که: رفتن او در این شرائط به صلاح او نیست؛ یعنی این شخص الآن در یک خصوصیّت و کیفیّتی از تربیت قرار دارد که به مصاحبت و مُرافقت من احتیاج دارد، و ترک کردن نجف در این شرائط به ضرر او خواهد بود. و لذا ما میبینیم او به ایران میرود و در همان مرحله توقّف میکند و میایستد و دیگر رشد نمیکند.
امّا همین مرحوم قاضی به آیة الله سیّد حسن مسقطی میفرمایند که: تو به
- وادیالسّلام قبرستان معروف نجف است، و بسیاری از بزرگان و اولیا در آنجا مدفونند، و روایاتی راجع به آن آمده و عجائبی از آنجا دیده و نقل شده است، و روحانیّت بسیار عجیبی دارد.
- معاد شناسی، ج ٤، ص ٢٦١.
