
عنوان بصری ج۱
جلد اول از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد اول از این مجموعه در موضوع «ولایت و هدایت» و تبیینِ «حقیقت هدایت باطنی» و «کیفیت دستگیری اولیایالهی» و «چگونگی سیر سالک در صورت نبود استاد کامل» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • اهمیّت حدیث عنوان بصری در سلوک راه خدا • هدایت و دستگیری امام، ملکوتی است و خارج از زمان و مکان • ولایت یعنی احاطۀ عِلّی و واقعی بر همۀ مقدّرات و نفوس • سالک باید خود را با قضا و قدر الهی تطبیق دهد • در هیچ زمانی راه رسیدن به خدا مسدود نیست • آیا هدایت پروردگار منوط به ارتباط ظاهری با امام است؟ • یکیبودن هدایتگریِ امام در ظهور و غیبت • بیفایدهبودن قُرِب ظاهری با با ولیّ خدا، در صورت عدم اتصال باطنی • شرط سلوکْ خلوص و تسلیم است، نه حضور امام و ولیّ • سالک باید مثل کسی باشد که شب امتحانش را میگذراند • گاهی صلاحِ سالک، در عدمِ وصول به ولیّ خداست • بعضیها راه نرفته سالکاند! • شمّهای از اسرار توحیدی و عرفانی در روز عاشورا
عنوان بصری ج۱
74اقتضاء میکند که: در این زمان، همه در سهولت و یُسر باشند و در زمانی دیگر تقدیر الهی عوض شده عُسر و ضیق و محدودیّت برای افراد پیدا میشود. صحبت در این است که: آیا تحت نظر بودن تأثیری در هدایت انسان دارد یا ندارد؟ بر اساس آنچه که بیان شد، بسیار روشن است که پاسخ منفی است.
پاسخ مرحوم علاّمه در گلایه شخصی از گرفتاریها و مشکلات
روزی شخصی از مرحوم آقا تقاضا کرد که: آقا! دعا بفرمایید خدا گرفتاریها و مشکلات ما را کم کند؛ زیرا آن طور که باید و شاید نمیتوانیم به وظائفمان رسیدگی کنیم، و خلاصه از دست خود شکایت داریم.
مرحوم آقا به او فرمودند: «آقاجان من! اگر توقّع این را دارید که: همیشه بر کنار نهر آبی بنشینی و بر روی سریری به تشک و متکّایی لَم بدهی، و در هنگام غذا پذیرایی کنندگانِ مهپیکر با سینیهای پر از طعامهای مُلوّن و با طعمهای بسیار عالی از شما پذیرایی کنند، و در دنیا هیچ غم و غصّهای به سراغ شما نیاید، و اینطور به یاد خدا باشید، باید این آرزو را به آن دنیا ببرید؛ زیرا هیچکدام از اولیاء، بزرگان، ائمّه و پیغمبران، اینگونه به خدا نرسیدهاند جان من!»
سالک باید خود را با قضا و تقدیر الهی تطبیق دهد
کسی که میخواهد راه صحیح و طریق رسیدن به پروردگار را بپیماید، باید خود را با تقدیر و قضا و مشیّت او تطبیق بدهد. و اینکه انسان خود را با عالم مشیّت الهی تطبیق دهد و در عُسر و یُسر و در ضیق و رفاه، به وظیفۀ خود عمل کند، مسألۀ بسیار مهمّی است.
و إنشاءالله در بحث وِرد و ذکر عرض خواهم کرد که نحوۀ تأثیر ذکر بر خلاف آنچه ما تصوّر میکنیم چگونه است؛ چه بسا ممکن است یک «یا الله» گفتن در موقع عسر و تنگی و ضیق، اثری بگذارد که هزار بار «یا الله» گفتن در موقع راحتی و یسر آن اثر را نداشته باشد. إنشاءالله در آینده از اینکه این مطلب به چه مسائلی برمیگردد، بحث خواهیم کرد که: اصلاً ذکر چیست و با ورد چه تفاوتی دارد، قیام به عبادت خدا چگونه است، و مقصود حضرت از طرح این مطالب چیست.
