
عنوان بصری ج۱
جلد اول از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد اول از این مجموعه در موضوع «ولایت و هدایت» و تبیینِ «حقیقت هدایت باطنی» و «کیفیت دستگیری اولیایالهی» و «چگونگی سیر سالک در صورت نبود استاد کامل» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • اهمیّت حدیث عنوان بصری در سلوک راه خدا • هدایت و دستگیری امام، ملکوتی است و خارج از زمان و مکان • ولایت یعنی احاطۀ عِلّی و واقعی بر همۀ مقدّرات و نفوس • سالک باید خود را با قضا و قدر الهی تطبیق دهد • در هیچ زمانی راه رسیدن به خدا مسدود نیست • آیا هدایت پروردگار منوط به ارتباط ظاهری با امام است؟ • یکیبودن هدایتگریِ امام در ظهور و غیبت • بیفایدهبودن قُرِب ظاهری با با ولیّ خدا، در صورت عدم اتصال باطنی • شرط سلوکْ خلوص و تسلیم است، نه حضور امام و ولیّ • سالک باید مثل کسی باشد که شب امتحانش را میگذراند • گاهی صلاحِ سالک، در عدمِ وصول به ولیّ خداست • بعضیها راه نرفته سالکاند! • شمّهای از اسرار توحیدی و عرفانی در روز عاشورا
عنوان بصری ج۱
38اهتمام مرحوم علاّمه طهرانی بر قرائت و تفسیر قرآن
و علاوه بر این، ایشان شبهای سهشنبه در مسجد قائم جلسۀ قرائت قرآن داشتند و خیلی از دوستان و رفقا که الآن در اینجا حضور دارند آن جلسات را به یاد میآورند.
البتّه در همین جلسات سیّار روز جمعه هم اوّل قرائت قرآن بود. در اطراف مجلس رحل میگذاشتند و دوستان با آقازادههایشان میآمدند و مینشستند و قرآن میخواندند؛ و شخصی هم که از تجوید اطّلاع بیشتری داشت، قرائت را تصحیح میکرد تا اینکه ایشان میآمدند و خودشان هم قرآن میخواندند.
در شبهای سهشنبه خودشان مباشرت بر تصحیح و تجوید و ترتیب قرائت قرآن داشتند؛ حدود سه ربع، یک ساعتی به این نحو عدّهای قرآن میخواندند و بعد هم تفسیر قرآن میکردند. و در این اواخر به جای تفسیر، شرح احادیث قدسی را داشتند؛ همان روایت مصدّر به «یا عیسی یا عیسی» که در جلد چهاردهم بحار، مرحوم مجلسی آورده است.1
البتّه متأسّفانه از آن مطالب در شرح و تفسیر احادیث قدسیّه و همچنین شرح نهج البلاغه، چیزی در دست نیست؛ فقط بعضی از نوشتجات تفسیری ایشان الآن مورد استفاده است.
کتاب امام شناسی و معاد شناسی، ثمرۀ جلسات روزهای جمعه و ماه مبارک در مسجد قائم
جدّاً عرض میکنم که ما در آن موقع واقعاً قدر صحبتهای ایشان را نمیدانستیم. کاملاً در نظر دارم چه بسا افرادی را که البتّه بعضاً به صورت رهگذر و یا افرادی که ارتباط بعیدی داشتند، میآمدند و در این جلسات شرکت میکردند و پای صحبت ایشان خوابشان میگرفت و چرت هم میزدند! و گاهی ایشان آنها را با لحن شوخی از خواب بیدار میکردند. و الآن ما با تمام وجود این مطلب را حس میکنیم که واقعاً چه گوهری از دست رفت! بنده شوخی نمیکنم و این مطلب را
- بحار الأنوار، ج ١٤، ص ٢٨٩؛ به نقل از الکافی، ج ٨، ص ١٣١.
