عنوان بصری ج۱

واحد نمی‌تواند حجّت باشد.

 البته این مطلب، تنها حرف من نیست؛ مبنای علاّمه طباطبائی و سایر بزرگان هم این است که خبر واحد حجت نیست الاّ اینکه قطعیّ‌‌الصّدور و قطعیّ‌‌الدّلالة باشد. مثل اینکه خود انسان از امام علیه السّلام مطلبی را بشنود و همان لحظه عین الفاظ امام را هم ثبت کند؛ نه اینکه امروز حرفی را از امام بشنود و فردا آن را یادداشت کند، این فایده‌ای ندارد.

سعادت و شقاوت انسان به مبانی اعتقادی بستگی دارد

 زیرا در مبانی اعتقادی که موت و حیات، و بهشت و جهنم، و سعادت و شقاوت انسان به آن بستگی دارد، در این مسائل که مسائل حیاتی است، رجوع به خبر واحد ولو از شخص مورد وثوق، از درجۀ اعتبار ساقط است؛ خصوصاً با توجّه به اینکه آن روایت از همین فرد موثَّق به اطوار مختلف نقل شود، که دیگر واویلاست! در این‌صورت که امروز به این نحو بیان کند و روز دیگر به نحوی دیگر، اصلاً حجیّت ندارد.

وظیفۀ سالک در صورت عدم دسترسی به ولیّ کامل

 اینجاست که این ملاک کلی که عبارت است از: عمل بر طبق دستور، و نیز مسأله عقلی رجوع به فردی که اطّلاع او نسبت به قضایا بیشتر از انسان است، جای خود را باز کرده و معنا پیدا می‌کند. و البتّه از آن طرف هم قلب انسانِ صاف و پاک و تسلیم خدا است که می‌گوید: «خدایا! اگر دست ما به ولیّ تو برسد از او اطاعت می‌کنیم» و هیچ حرفی هم ندارد؛ و إلاّ اگر چنین نباشد معاند بوده و عمل او خلاف است و در جهت خلاف طریق حرکت کرده است. و این عبارت است از سلوک و طریق واضح و صراط مستقیم.

 بنابراین، سلوک عبارت است از: حرکت بر طبق مشیّت الهی که خداوند بر طبق مصالح و مفاسدی برای هر فردی تقدیر کرده است.¹