
عنوان بصری ج۱
جلد اول از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد اول از این مجموعه در موضوع «ولایت و هدایت» و تبیینِ «حقیقت هدایت باطنی» و «کیفیت دستگیری اولیایالهی» و «چگونگی سیر سالک در صورت نبود استاد کامل» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • اهمیّت حدیث عنوان بصری در سلوک راه خدا • هدایت و دستگیری امام، ملکوتی است و خارج از زمان و مکان • ولایت یعنی احاطۀ عِلّی و واقعی بر همۀ مقدّرات و نفوس • سالک باید خود را با قضا و قدر الهی تطبیق دهد • در هیچ زمانی راه رسیدن به خدا مسدود نیست • آیا هدایت پروردگار منوط به ارتباط ظاهری با امام است؟ • یکیبودن هدایتگریِ امام در ظهور و غیبت • بیفایدهبودن قُرِب ظاهری با با ولیّ خدا، در صورت عدم اتصال باطنی • شرط سلوکْ خلوص و تسلیم است، نه حضور امام و ولیّ • سالک باید مثل کسی باشد که شب امتحانش را میگذراند • گاهی صلاحِ سالک، در عدمِ وصول به ولیّ خداست • بعضیها راه نرفته سالکاند! • شمّهای از اسرار توحیدی و عرفانی در روز عاشورا
عنوان بصری ج۱
128الله میخواستند؛ ایشان قبل از پرداختن به این موضوع به آنها میفرمایند: آیا شما بر طبق آنچه که تا به حال دانستهاید، عمل کردهاید که الآن به دنبال مجهولات میگردید؟!
از این بیان ایشان استفاده میشود که: راه خدا و سلوک إلی الله بر خلاف آنچه که تصوّر میشود راهی دشوار و ناشناخته و عجیب و غریب و تافتۀجدابافته از مسیر حق نیست که اسمش را سیر و سلوک و راه خدا، و ثمرۀ آن را دستگیری و تربیت نفوس گذاشته باشند؛ بلکه سلوک إلی الله عبارت است از: قیام به آنچه که مورد رضای حق است.
آری، این معنای سلوک إلی الله است، و هر کسی غیر از این تصوّر کند، در اشتباه محض است.
مرحوم علاّمه: «بدانید که قدم از قدم برنمیدارید إلّا بالعمل برضی الله»
روزی مرحوم والد ـ رضوان الله علیه ـ در دو سه سال آخر حیاتشان دوستانی را که در مشهد داشتند جمع کردند و با آنها اتمام حجّت کرده و فرمودند:
خیال نکنید به صرف اینکه اسم خود را سالک گذاشتهاید و به گمان اینکه خود را در تحت حصن و حرز درآوردهاید، دیگر مسأله فیصله پیدا کرده و کار خود را تمام شده تلقّی کنید. ای رفقا! بدانید که: قدم از قدم برنمیدارید إلّا بالعَمَلِ برِضَی الله؛ به اندازۀ سر سوزنی از جای خود حرکت نمیکنید مگر به اینکه به این مطالب عمل کنید.
یعنی صرفِ با ما بودن ملاک نیست بلکه ملاک عمل است، و دل خوش کردن به اینکه ما در تحت حفظ و حراست ولایت قرار گرفتهایم، خواب و خیال است، و اگر به مطالبی که مطرح میشود عمل شود جلو میروید، و اگر صد سال هم اسم سالک را با خود یدک بکشید یک سانت به جلو حرکت نخواهید کرد؛ این را سلوک میگویند.
سلوک یعنی: عمل بر وفق رضای خدا و یقینیّات؛
سلوک یعنی: حفظ امانت در هر موقعیّت و در هر جا، ولو اینکه بر خلاف منافع انسان باشد؛
