
عنوان بصری ج۱
جلد اول از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد اول از این مجموعه در موضوع «ولایت و هدایت» و تبیینِ «حقیقت هدایت باطنی» و «کیفیت دستگیری اولیایالهی» و «چگونگی سیر سالک در صورت نبود استاد کامل» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • اهمیّت حدیث عنوان بصری در سلوک راه خدا • هدایت و دستگیری امام، ملکوتی است و خارج از زمان و مکان • ولایت یعنی احاطۀ عِلّی و واقعی بر همۀ مقدّرات و نفوس • سالک باید خود را با قضا و قدر الهی تطبیق دهد • در هیچ زمانی راه رسیدن به خدا مسدود نیست • آیا هدایت پروردگار منوط به ارتباط ظاهری با امام است؟ • یکیبودن هدایتگریِ امام در ظهور و غیبت • بیفایدهبودن قُرِب ظاهری با با ولیّ خدا، در صورت عدم اتصال باطنی • شرط سلوکْ خلوص و تسلیم است، نه حضور امام و ولیّ • سالک باید مثل کسی باشد که شب امتحانش را میگذراند • گاهی صلاحِ سالک، در عدمِ وصول به ولیّ خداست • بعضیها راه نرفته سالکاند! • شمّهای از اسرار توحیدی و عرفانی در روز عاشورا
عنوان بصری ج۱
123قلیان کشیدن خود را ترک کنید و به جای آن قبل از اذان برخیزید؟! یعنی واقعاً قلیان کشیدن از نماز شب برای شما مهمّتر است؟!»1
خدا نیاورد آن روزی را که پروندۀ انسان را بیاورند و به او نشان بدهند؛ آنوقت است که انسان میفهمد در هر چیزی لَنگ و در هر مطلبی وامانده است. اگر انسان به اصطلاح کلاه خود را قاضی کند و بخواهد به واقعیّت برسد، خیلی از قضایا و قضاوتها و برداشتها و حکمهایی که راجع به اشخاص میکند، به صورتی بسیار بسیار عجیب و دقیق تغییر مییابد.
شما ملاحظه میکنید که فلان شخص نسبت به فرد غربیهای حکمی میدهد که چنین و چنان است، درحالتیکه باید گفت آیا اگر برادرت بود باز هم آبروی او را میبردی و این حرف را دربارۀ او میگفتی؟! پس چه چیزی باعث شد که این حرف را نسبت به برادر ایمانی خود بزنی و آبرویش را ببری امّا نسبت به برادرت که فرضاً اهل خلاف است و نه نمازی میخواند و نه خیلی از مسائل را رعایت میکند، سکوت کنی و فقط به جهت رحمیّت ظاهری چیزی نگوئی؟!
در این صورت خداوند هم شاهد و عالم است که صرفاً رابطه قوم و خویشی و منفعت مشترک داشتن و یا قضیهای که ممکن است در بین شما باشد، مانع از این شد که آبروی برادرت را ببری امّا آبروی فرد ظاهر الصّلاح و مؤمنی را که حال خطائی هم کرده به راحتی بردی! بنابراین مسأله بسیار دقیق است و انسان باید خیلی رعایت کند.
باری، مرحوم قاضی به آنها میفرماید: آیا شما به آنچه که میدانید عمل کردهاید که حال به دنبال سیر و سلوک و مطالب مجهول و به اصطلاح قلمبهسلمبه آمدهاید؟!
- این داستان را مرحوم علاّمه در ولایت فقیه در حکومت اسلام، ج ٤، ص ٩٦ به نقل از مرحوم شیخ انصاری آوردهاند.
