
عنوان بصری ج۱
جلد اول از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد اول از این مجموعه در موضوع «ولایت و هدایت» و تبیینِ «حقیقت هدایت باطنی» و «کیفیت دستگیری اولیایالهی» و «چگونگی سیر سالک در صورت نبود استاد کامل» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • اهمیّت حدیث عنوان بصری در سلوک راه خدا • هدایت و دستگیری امام، ملکوتی است و خارج از زمان و مکان • ولایت یعنی احاطۀ عِلّی و واقعی بر همۀ مقدّرات و نفوس • سالک باید خود را با قضا و قدر الهی تطبیق دهد • در هیچ زمانی راه رسیدن به خدا مسدود نیست • آیا هدایت پروردگار منوط به ارتباط ظاهری با امام است؟ • یکیبودن هدایتگریِ امام در ظهور و غیبت • بیفایدهبودن قُرِب ظاهری با با ولیّ خدا، در صورت عدم اتصال باطنی • شرط سلوکْ خلوص و تسلیم است، نه حضور امام و ولیّ • سالک باید مثل کسی باشد که شب امتحانش را میگذراند • گاهی صلاحِ سالک، در عدمِ وصول به ولیّ خداست • بعضیها راه نرفته سالکاند! • شمّهای از اسرار توحیدی و عرفانی در روز عاشورا
عنوان بصری ج۱
116آن کسی که در سیر نزولی، عهدهدار انتشار تمام این علوم از عالم وحدت و اسم علیم پروردگار در مظاهر کثرت است، امام علیه السّلام است.
اختراع عبارت است از: نود و نه درصد الهام و یک درصد تلاش
ادیسون عبارت جالبی دارد که البتّه او مطلب را به اندازه و مقدار خودش فهمیده است؛ ایشان میگوید:
اختراع عبارت است از: نود و نه درصد تلاش و کوشش و یک درصد الهام.1
و حالا ما گفتار او را عکس میکنیم و میگوئیم: «نود و نه درصد آن الهام و یک درصدش تلاش است.» زیرا بالأخره هر تلاشی نتیجۀ فکر است و فکر است که تلاش میآورد؛ آن تلاش هم موجب فکری جدید میگردد و باز آن فکر باعث تلاشی تازه میشود تا اینکه به نتیجه برسد.
از اینشتین سؤال میکنند که: این اکتشافات شما چگونه برای شما پیدا میشود؟ او میگوید:
اکتشاف چگونگی ندارد، این همان جرقههایی است که به ذهن انسان میخورد.2
انسان در جای خود نشسته و یکمرتبه جرقّهای به قلب او میخورد؛ این جرقه و این فکر همان اسم «العلیم» پروردگار است که در این مظهر تجلّی میکند.
حال آن کسی که تمام عالم را اداره و تدبیر میکند و آن علم را به هر ظرفی به مقتضای ظرفیت خود افاضه میکند، امام علیه السّلام است.
حکایت عالمی که خود را از حضرت ابوالفضل علیه السّلام اعلم میدانست
نقل میکنند که: یکی از علماء که ظاهراً در زمان میرزای قمّی بوده است، روزی در درس خود به شاگردانش گفته بود: «این مباحث و مطالبی را که ما امروزه
- قابل ذکر است که: این عبارت، کلامی مشهور است که برخی آن را به اینشتین و برخی به ادیسون نسبت میدهند. (محقّق)
- جهت اطّلاع بیشتر پیرامون این مطلب رجوع شود به افق وحی، ص ٣١٨.
