عنوان بصری ج۱

اگر عنایت امام زمان نباشد دشمنان ما را از پای درمی‌آورند

 «و لَولا ذَلِک لَنَزَلَ بِکمُ اللَأْواء و اصْطَلَمَکمُ الأعداءُ؛ و اگر مراعات ما نبود اعداء و دشمنان، شما را لِه می‌کردند.»

ولایت یعنی احاطۀ علّی و واقعی بر همۀ مقدّرات و نفوس

 آری، این مقام ولایت است؛ ولایت یعنی احاطۀ عِلّی و احاطۀ واقعی بر همۀ مقدّرات و بر همۀ نفوس، ولایت یعنی کیفیّت تدبیر و نزول حقیقت توحید در عالم کثرت.

کیفیّت نزول اسماء و صفات کلّیۀ الهیّه در مجالی آفاق و انفس

 وقتی حقیقتی از عالم توحید به عالم کثرت نزول می‌کند، در همه جا پخش می‌شود و‌ انبساط پیدا می‌کند. مثلاً علم پروردگار که در عالم کثرت نزول پیدا می‌کند، وقتی از عالم ذات پائین می‌آید و به جبرائیل و پیغمبران و نفوس مقرّب می‌رسد، در هر کدام به یک نحوه است، وقتی به سایر ملائکه و ارواح می‌رسد در هر یک از آنها متفاوت است، هنگامی که به تمام افراد انسان‌ها می‌رسد در هر کدام به یک شکل است، همین‌طور نسبت به حیوانات و ‌جمادات و نباتات در هر کدام به یک نحوه است؛ در حالی‌که علم تمامی اینها علم پروردگار است.¹

 یعنی همان علم است که در حیوانات و وحوش ظهور می‌کند و آنها به دنبال تغذیه و معاش می‌روند، و همان علم است که در زنبور عسل و پشه و سایر حشرات تجلّی می‌کند، و به طور کلّی همان علم در همۀ مظاهر خلقت از عالم بالا به پائین می‌آید و پخش و منتشر می‌شود.²

امام علیه السّلام، مُجری علم پروردگار در مجالی و مظاهر کثرت

 لذا می‌بینیم آنچه که در زنبور عسل است مگس از آن اطّلاع ندارد، و آنچه که در مگس است پشه از آن اطّلاع ندارد، و آن خصوصیّاتی که در شیر است پلنگ و فیل و غنم و گاو از آن اطّلاع ندارند، و هر یک از اینها علوم مختصّ به خود را دارند که انسان از آن مطّلع نیست.