
عنوان بصری ج۱
جلد اول از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد اول از این مجموعه در موضوع «ولایت و هدایت» و تبیینِ «حقیقت هدایت باطنی» و «کیفیت دستگیری اولیایالهی» و «چگونگی سیر سالک در صورت نبود استاد کامل» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • اهمیّت حدیث عنوان بصری در سلوک راه خدا • هدایت و دستگیری امام، ملکوتی است و خارج از زمان و مکان • ولایت یعنی احاطۀ عِلّی و واقعی بر همۀ مقدّرات و نفوس • سالک باید خود را با قضا و قدر الهی تطبیق دهد • در هیچ زمانی راه رسیدن به خدا مسدود نیست • آیا هدایت پروردگار منوط به ارتباط ظاهری با امام است؟ • یکیبودن هدایتگریِ امام در ظهور و غیبت • بیفایدهبودن قُرِب ظاهری با با ولیّ خدا، در صورت عدم اتصال باطنی • شرط سلوکْ خلوص و تسلیم است، نه حضور امام و ولیّ • سالک باید مثل کسی باشد که شب امتحانش را میگذراند • گاهی صلاحِ سالک، در عدمِ وصول به ولیّ خداست • بعضیها راه نرفته سالکاند! • شمّهای از اسرار توحیدی و عرفانی در روز عاشورا
عنوان بصری ج۱
112«ما احاطۀ علمی بر اعمال شما داریم، و شما هر عملی را بخواهید انجام دهید علمش در نزد ماست.»
یعنی نسخۀ اصلی همین سخنان من الآن در نفس امام علیه السّلام است؛ در این صورت آیا اصلاً متصوّر است که خطاب کنیم: ای بقیّةالله و ای امام زمان، آیا تو بر احوال ما آگاهی و از ما چیزی میدانی و توسّل ما را میبینی؟!
آخر فرض این است که: نسخۀ اصلی این سخنان الآن در آنجاست و هر مطلبی را که من میگویم، معلول و وجود نازلۀ آن نسخه اصلی است؛ در این صورت اینکه آیا امام اطّلاع دارد یا نه، معنا ندارد، زیرا علم امام، علم حصولی نیست.
علم حصولی یعنی اینکه انسان نسبت به مطلبی در تصوّرات و تصدیقاتش خالیالذّهن است، و باید شخصی آن را برای انسان بیان کند. علم حصولی یعنی اینکه انسان کتابی را باز کند و مطالعه نماید تا مطلبی را بفهمد.
اینکه امام علیه السّلام غائب از ماست و در عینحال خطاب به ما میگوید: ما احاطۀ علمی بر اعمالتان داریم: «و لا یَعزُبُ عَنّا شَیءٌ مِن أخبَارِکم؛ و هیچ خبر و حادثه و پدیدهای در شما نیست، الاّ اینکه بر ما واضح است» مسلّماً علم حصولی نبوده، بلکه علم حضوری است. چون در علم حصولی است که انسان باید با شخصی یا مطلبی در ارتباط باشد؛ امّا این علم، علم حضوری است.
علم حضوری یعنی اینکه نفسالشّیء و نفسالحادثه و نفس آن پدیده در وجود شخص حضور عینی داشته باشد. و در اینجاست که علم با عین خارجی و نیز معلوم با عین خارجی در نفس امام علیه السّلام اتّحاد پیدا میکند.
ما نسبت به مراعات شما اهمال نداریم
سپس حضرت میفرماید: شما گمان نکنید که ما شما را رها میکنیم:
إنَّا غَیرُ مُهمِلینَ لِمُراعاتِکم؛ ما نسبت به مراعات شما اهمال نداریم.
و لا ناسینَ لِذِکرِکم؛ و شما را فراموش نمیکنیم.
