
عنوان بصری ج۱
جلد اول از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد اول از این مجموعه در موضوع «ولایت و هدایت» و تبیینِ «حقیقت هدایت باطنی» و «کیفیت دستگیری اولیایالهی» و «چگونگی سیر سالک در صورت نبود استاد کامل» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • اهمیّت حدیث عنوان بصری در سلوک راه خدا • هدایت و دستگیری امام، ملکوتی است و خارج از زمان و مکان • ولایت یعنی احاطۀ عِلّی و واقعی بر همۀ مقدّرات و نفوس • سالک باید خود را با قضا و قدر الهی تطبیق دهد • در هیچ زمانی راه رسیدن به خدا مسدود نیست • آیا هدایت پروردگار منوط به ارتباط ظاهری با امام است؟ • یکیبودن هدایتگریِ امام در ظهور و غیبت • بیفایدهبودن قُرِب ظاهری با با ولیّ خدا، در صورت عدم اتصال باطنی • شرط سلوکْ خلوص و تسلیم است، نه حضور امام و ولیّ • سالک باید مثل کسی باشد که شب امتحانش را میگذراند • گاهی صلاحِ سالک، در عدمِ وصول به ولیّ خداست • بعضیها راه نرفته سالکاند! • شمّهای از اسرار توحیدی و عرفانی در روز عاشورا
عنوان بصری ج۱
111ظاهر هیچ دردی را دوا نمیکند؛ بلکه عمدۀ مطلب این است که باطنت به امام متّصل شود و این برای تو مهمّ است!
و من هم وقتی دیدم چنین شخص بزرگی به انسان میگوید که: ظاهر امام را دیدن چندان مهمّ نیست، دیگر حوصلهای برای انجام دستور برایم باقی نماند و آن را رها کردم.
قرب ظاهری و ادراک حضور پیامبر ملاک و معیار نیست
آخر آن کسانی که پیغمبر را میدیدند ـ با اینکه آن حضرت از امام زمان بالاتر بود ـ دیدن آنان چه نفعی برایشان داشت؟! کسانی که در زمان پیغمبر میآمدند و آب وضوی آن حضرت را به سر و روی خود میپاشیدند،1 بعد از رحلت پیغمبر کجا رفتند؟! آیا همانها نبودند که درب خانۀ دخترش را آتش زدند؟! آن افرادی که وقتی پیغمبر از غزوه و یا مسافرتی به مدینه برمیگشت، فرسنگها بیرون میآمدند و از حضرت استقبال میکردند به کجا رفته بودند؟! کجا بودند در آنوقتی که ریسمان به گردن أمیرالمؤمنین انداختند و او را با این نحو به مسجد کشاندند؟!2
بعد از پیامبر فقط سه نفر باقی ماندند
بنابراین، روشن است که دیدن و مصاحبت داشتن با پیغمبر ملاک نیست، و تنها ملاک معرفت است، و باید دید چه کسی معرفت داشت؟ تنها سه نفر بودند: سلمان و ابوذر و مقداد.3 و اگر حقیقت را از من بخواهید، از همۀ آنها فقط یک نفر مانده بود و او سلمان بود؛ البتّه آن دو نفر هم معرفت داشتند و ایستادند و پا برجا بودند ولی سلمان چیز دیگری بود.
امام زمان علیه السّلام بر تمام وجود ما احاطۀ علمی دارند
بعد امام علیه السّلام میفرمایند:
فإنّا نُحیطُ عِلمًا بِأنْبائِکم و لا یَعزُبُ عنّا شَیءٌ مِن أخبارِکم.4
- صحیح بخاری، ج ٣، ص ٢٥٥؛ ج ٤، ص ٢٢٧.
- امام شناسی، ج ٢، ص ١٦٣.
- اسرار ملکوت، ج ١ ص ٢٢٢ به نقل از الإختصاص، ص ٦.
- الخرائج، ج ٢، ص ٩٠٢؛ بحار الأنوار، ج ٥٣، ص ١٧٤.
