اسرار ملکوت ج3
جلد سوم از مجموعۀ «اسرار ملکوت» که شرحی نفیس ولی ناتمام از حدیث شریف عنوان بصری است از رشحاتِ قلم حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللهسرّه بوده است که پیرامون موضوع «مشابهتِ مخالفینِ انسان کامل با مخالفینِ اهلبیتعلیهمالسلام» و «وظیفۀ سالک راه خدا هنگام نبود ولیّ خدا» به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب این مجلّد: • لزوم رجوع به عارف کامل برای جمیع افراد بشر • انانیّت و استکبار مانعِ اصلی در تبعیّت از عارف کامل • نگرشی تحلیلی بر مکتبِ ابوحنیفه • استکبار و عنادِ ابوحنیفه در مواجهه با مکتب اهلبیت علیهمالسلام • تفاوتهای بنیادین بین مرجعیت شیعه و اهلسنّت • مرجعیت حقیقی در شیعه یعنی آینۀ تمامنمای رسولخدا و ائمۀ معصومین • توجه به ظاهر افراد، علت گمراهی از مکتب اهلبیت • اشکالات وارد بر نهضتها و قیامهای علویان • اشکالات تفصیلی وارد بر قیام زیدبنعلیبنالحسین علیهماالسلام • تفاوتهای حکومت اولیای الهی با حکومتهای جائر • ضرورت اتصال باطنی به ملکوت، در شخصِ حاکم • اشکالات وارد بر اکتفاءکنندگان به تکالیف ظاهری • مصادیقی از ماتریالیسیم دینی و مادیگرائی مذهبی • وظیفۀ سالک راه خدا هنگام عدم دسترسی به عارفکامل • شرحی مفصلی از وظیفۀ سالک راه خدا، هنگام دسترسی به وصیّ ظاهر • شاخصهها و خصوصیات وصیّ ظاهر • لزوم احتیاط سالک راه خدا در برابر وصیّ ظاهر • اهمیت «رفیق طریق» در سیروسلوک • شرحی مختصر از فتنههای بعد از رحلت علامه طهرانی قدّسسرّه • اهمیت مسئله «تقلید» و لوازم آن • لزوم اهتمام شدید سالک به مطالعۀ کتب عرفای بالله • عشق به خدا باید همراه قدرت علمی و استقامت برهان باشد
مرتب سازی:
اسرار ملکوت ج3
87بیعت با آنان استنکاف فرمود، در زندان مدینه محبوس ساختند و یک شب در محلّی که چهار پایان را اسکان میدادند نگه داشتند1 و تهدید کردند چنانچه تا صبح از کار خود دست برندارد و با محمّد و ابراهیم بیعت نکند، او را به قتل برسانند، و نزدیک بود که این فاجعۀ عظما رخ دهد و امام شیعیان را به قتل برسانند که منصور دوانیقی بر مدینه مسلّط گشت و امام صادق علیه السّلام را از زندان و نشخوارگاه چهارپایان بیرون آورد؛ نعوذ بالله.2
قیام بنیالحسن و رفتار آنان با وجود امام معصوم علیه السّلام نقطه سیاهی است که بر دفتر تاریخ حیات آنان باقی خواهد ماند که هیچگاه با مرور زمان و تغیّر حوادث تغییر نخواهد کرد.
باری، اینان چه کسانی بودند و به چه داعی و مقصدی مرتکب این جنایت هولناک گردیدند؟ آیا جز این بود که ادّعای مبارزه با ظلم و مخالفت با دستگاه جائر بنیعبّاس را شعار خود ساخته بودند و بر اساس همین شعار کمر به قتل امام به حقّ و ولیّ زمان خویش، حضرت صادق علیه السّلام بسته و او را در زندان مدینه محبوس نمودند؟ جنایات بنیالحسن روی تاریخ را سیاه کرده است.
- قابل ذکر است که جریان زندانی شدن امام صادق علیه السّلام توسط بنیالحسن در الکافی، ج ١، ص ٣٦٢، با عبارت «احْبِسوهُ فی المَخبَإِ، و ذَلِکَ دارُ رَیطَةَ الیَومَ» که معلّق محترم در تعلیقه فرموده: «و فی بعض نسخ ”رَبطة“ بالموحّدة؛ قیل: أی ربطة الخَیل» و نیز مرحوم مجلسی در بحار الأنوار، ج ٤٧، ص ٢٩٢ احتمالات مختلفی را در این حدیث دادهاند، منجمله اینکه فرمودهاند: «فی بعض النسخ بالباء الموحّدة، أی دارٌ تَربطُ فیها الخَیل»؛ یعنی مکانی که در آن شتر و اسب را میبندند. که البته احتمال این را هم داده است که: «ریطة اسم دختر عبدالله بن محمّد بن حنفیّه، مادر یحیی بن زید باشد، که در اینصورت حضرت را در منزل وی محبوس کردهاند.» (محقّق)
- جهت اطّلاع بیشتر پیرامون قیام محمّد و ابراهیم فرزندان عبدالله محض به امام شناسی، ج ١٥، ص ٢٠٨ إلی ٣٣٨؛ ج ١٦، ص ٢٦٩ الی ٢٧٢ و ص ٣٢٥ إلی ٣٢٧؛ ولایت فقیه در حکومت اسلام، ج ٤، ص ٣٦ إلی ٦١ مراجعه شود. (محقّق)