اسرار ملکوت ج3

 و در اینجاست که مسأله صورت یک امر متشابه را به خود می‌گیرد و افراد بی‌اطّلاع از تشخیص ملاکات را به اشتباه می‌اندازد، و چه بسا در طول سالیان سال برای آنان روشن نمی‌گردد و در ضلالت و انحراف دست و پا می‌زنند و راه به جایی نمی‌برند.

 به نظر می‌رسد ریشۀ این‌گونه انحرافات در تفکّر مادّی نسبت به قضایا و حوادث تاریخی نهفته است؛ تفکّری که فارغ از توجّه و تمرکز مبانی و اصول حقایق وحیانی بر امضای اهل بیت عصمت و صدور آنها از ناحیۀ ولایت و امامت و استناد آنها به سرچشمه وحی، به رفتار ظاهری و بی‌محتوای اشخاص باز می‌گردد، هر چند که در مقابل شیوه و سیره و مرام اهل بیت علیهم السّلام بوده باشد.

تعجّب از کسانی که أبوحنیفه را در زمرۀ مفاخر و مجاهدین اسلام شمرده‌اند

 طرفه اینکه بعضی از خطباء و نویسندگان ما در قضاوت با فردی مانند أبوحنیفه به این اشتباه هولناک و خطای نابخشودنی گرفتار شده‌اند و متأسّفانه و دردمندانه او را در زمرۀ مجاهدین در اسلام و قیام‌کنندگان در مقابل ظلم و احقاق حقّ به حساب می‌آورند، و به صرف خصومت او با بنی‌عبّاس و منصور دوانیقی و احتباس در زندان و مرگش، به او مدال افتخار می‌دهند و او را از مفاخر اسلام برمی‌شمرند و به تحسین و تمجید او می‌پردازند؛ زهی کج‌اندیشی و ضلالت و غوایت!

 باید تصدیق و اعتراف نمود که توجّه این افراد به ظاهر فریبنده و برخی از رفتار و اموری که از او در ارتباط با خلیفۀ جور و حاکم ظالم عبّاسی سرزده است، آنان را به این قضاوت باطل و عجولانه وا داشته است.

 در حالی‌که موافقت و مخالفت انسان با حوادث و اشخاص پیرامون او، بر اساس دواعی مختلف و اغراض گوناگون و اهداف متفاوتی شکل می‌گیرد که هر کدام از آنها در جهت‌گیری رفتار انسان نقش حیاتی و مؤثّری می‌توانند داشته باشند؛ ولی این اغراض و اهداف از دیدگان سایرین مخفی می‌باشند و بینندگان، این حوادث را بر اساس معیارهای ناصواب خویش تفسیر و توجیه می‌نمایند و چه بسا کردار آنان