
اسرار ملکوت ج3
جلد سوم از مجموعۀ «اسرار ملکوت» که شرحی نفیس ولی ناتمام از حدیث شریف عنوان بصری است از رشحاتِ قلم حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللهسرّه بوده است که پیرامون موضوع «مشابهتِ مخالفینِ انسان کامل با مخالفینِ اهلبیتعلیهمالسلام» و «وظیفۀ سالک راه خدا هنگام نبود ولیّ خدا» به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب این مجلّد: • لزوم رجوع به عارف کامل برای جمیع افراد بشر • انانیّت و استکبار مانعِ اصلی در تبعیّت از عارف کامل • نگرشی تحلیلی بر مکتبِ ابوحنیفه • استکبار و عنادِ ابوحنیفه در مواجهه با مکتب اهلبیت علیهمالسلام • تفاوتهای بنیادین بین مرجعیت شیعه و اهلسنّت • مرجعیت حقیقی در شیعه یعنی آینۀ تمامنمای رسولخدا و ائمۀ معصومین • توجه به ظاهر افراد، علت گمراهی از مکتب اهلبیت • اشکالات وارد بر نهضتها و قیامهای علویان • اشکالات تفصیلی وارد بر قیام زیدبنعلیبنالحسین علیهماالسلام • تفاوتهای حکومت اولیای الهی با حکومتهای جائر • ضرورت اتصال باطنی به ملکوت، در شخصِ حاکم • اشکالات وارد بر اکتفاءکنندگان به تکالیف ظاهری • مصادیقی از ماتریالیسیم دینی و مادیگرائی مذهبی • وظیفۀ سالک راه خدا هنگام عدم دسترسی به عارفکامل • شرحی مفصلی از وظیفۀ سالک راه خدا، هنگام دسترسی به وصیّ ظاهر • شاخصهها و خصوصیات وصیّ ظاهر • لزوم احتیاط سالک راه خدا در برابر وصیّ ظاهر • اهمیت «رفیق طریق» در سیروسلوک • شرحی مختصر از فتنههای بعد از رحلت علامه طهرانی قدّسسرّه • اهمیت مسئله «تقلید» و لوازم آن • لزوم اهتمام شدید سالک به مطالعۀ کتب عرفای بالله • عشق به خدا باید همراه قدرت علمی و استقامت برهان باشد
اسرار ملکوت ج3
256«هر کدام از فقها و عالمان دین که توانسته است نفس سرکش خود را مهار نماید و او را از حرکت به سمت هوا و هوس باز دارد و دین خدا را همانطور که بوده است نگهبان و نگهدار باشد و بر هواهای نفسانی و امیال شیطانی و وساوس نفس امّاره غلبه نماید و مخالفت کند و در اطاعت و انقیاد از اوامر مولای خویش ثابت قدم و پابرجا باشد (اطاعت و انقیاد ملکۀ او شده باشد، نه حال)، پس در این صورت بر عوام واجب است از او تقلید و پیروی نمایند.»
و لازم نیست که مرجع از بین افراد معروف و مشهور باشد؛ بلکه باید واجد شرایط مرجعیّت و تقلید باشد، اگرچه در قریهای دور دست بسر میبرد و از دید نظّار خارج و بعید است و کسی او را نمیشناسد و سخن و کلام او در السنه و افواه نمیباشد.
البته ناگفته نماند که چنین افرادی همیشه از صیت و شهرت به دورند و در پی کسب وجهه و جاه و جلال نمیباشند و خود را از مطرح شدن دور نگه میدارند و شهرت و محبوبیّت را منافی ارتباط و تعلّق خود با خدای متعال میدانند و گوشه خلوت را بر آثار و لوازم جلوت ترجیح میدهند و از مقام اثبات و اظهار و ابراز سخت وحشتزده و گریزانند؛ چنانچه مرحوم علاّمه والد در مقدّمۀ کتاب توحید علمی و عینی داستانی بس غریب و شگفت را از مرحوم آقا سیّد احمد کربلایی نقل کردهاند.1
تأثیر انکارناپذیر تقوا و دوری از هواهای نفسانی در فهم از شریعت و فتوا
سالک باید بداند که تأثیر تقوا و دوری از هواهای نفسانی، که متأسّفانه امروزه دامنگیر همه اقشار جامعه شده است، در کیفیّت ادراک و فهم از شریعت و دین خدا انکارناپذیر است، و در انتخاب مرجع باید به حرف یکی و دو نفر بسنده نکند و خود فحص کامل از حالات و روحیّات و خصوصیّات او بنماید و مدّتی را با او بسر برد و در حالات مختلف مراقب عکس العمل او باشد و میزان اثبات و استقامت فکر و نفس او را در شرایط متضاد و مختلف دریابد.
- توحید علمی و عینی، ص ١٧ الی ٢٦.
