اسرار ملکوت ج3

جای هیچ‌گونه نگرانی و تشویش برای سالکان راه خدا وجود نخواهد داشت و آنها با طیب خاطر و فراغ بال و طمأنینۀ نفس و یقین به هدف و مقصد از هر لحظۀ عمر برای وصول به مرتبه قصویٰ بهره خواهند برد و آن را از دست نخواهند داد. این معنا و مطلب در زمان گذشته منظور حضرت والد بوده است.

 امّا در این نوشتار ادّعا شده است که نظر ایشان در اواخر عمر تغییر پیدا کرده بود و ایشان می‌فرمودند: در آیه دلالتی بر لقای خدا به عنوان اجر و مزد هجرت از خانۀ دنیا و عالم توهّمات، در صورت فوت نیست؛ بلکه صرفاً اجر و پاداشی را بر این حرکت و هجرت مترتّب کرده است، حال آن اجر و پاداش چه باشد، ما اطّلاعی از آن نداریم و در آیه نیز به این معنی اشاره‌ای نشده است.¹

اشکالات وارد بر ادّعای برخی افراد در عدم وصول سالک خالص به لقاء الله بعد از فوت

 این مطلب از جهاتی مورد تردید و اشکال است:

 زیرا اوّلاً: چنانچه ذکر شد، اجر و پاداش همیشه به امور اختیاری تعلّق می‌گیرد نه به امور غیر اختیاری. مثلاً اگر شخصی هدیه‌ای به رفیق و یا همکارش بدهد، نمی‌گو‌یند: این هدیه اجر و پاداش رفاقت است. بلکه عنوان بخشش و هدیه بر آن مترتّب است، و امّا اگر عملی را برای انسان انجام داده است آن عطیّه به عنوان مزد و اجر محسوب خواهد شد. حال اگر سالکی قدم در راه بگذارد و به واسطۀ امری غیر اختیاری مثل حیات و دوام عمر، به لقای خدا برسد، به این تشرّف اجر و پاداش اطلاق نمی‌شود. در صورتی که همین سالک به واسطۀ امری غیر اختیاری که مرگ و هجرت به سرای دیگر است، از رؤیت و لقای محبوب محروم باشد، پس در اینجا مسألۀ لقای پروردگار بر امری غیر اختیاری تعلّق گرفته است و این محال است و از دیدگاه مبانی و اصول شریعت مردود می‌باشد، و آیات قرآن بر این مطلب تصریح دارند.