
اسرار ملکوت ج3
جلد سوم از مجموعۀ «اسرار ملکوت» که شرحی نفیس ولی ناتمام از حدیث شریف عنوان بصری است از رشحاتِ قلم حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللهسرّه بوده است که پیرامون موضوع «مشابهتِ مخالفینِ انسان کامل با مخالفینِ اهلبیتعلیهمالسلام» و «وظیفۀ سالک راه خدا هنگام نبود ولیّ خدا» به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب این مجلّد: • لزوم رجوع به عارف کامل برای جمیع افراد بشر • انانیّت و استکبار مانعِ اصلی در تبعیّت از عارف کامل • نگرشی تحلیلی بر مکتبِ ابوحنیفه • استکبار و عنادِ ابوحنیفه در مواجهه با مکتب اهلبیت علیهمالسلام • تفاوتهای بنیادین بین مرجعیت شیعه و اهلسنّت • مرجعیت حقیقی در شیعه یعنی آینۀ تمامنمای رسولخدا و ائمۀ معصومین • توجه به ظاهر افراد، علت گمراهی از مکتب اهلبیت • اشکالات وارد بر نهضتها و قیامهای علویان • اشکالات تفصیلی وارد بر قیام زیدبنعلیبنالحسین علیهماالسلام • تفاوتهای حکومت اولیای الهی با حکومتهای جائر • ضرورت اتصال باطنی به ملکوت، در شخصِ حاکم • اشکالات وارد بر اکتفاءکنندگان به تکالیف ظاهری • مصادیقی از ماتریالیسیم دینی و مادیگرائی مذهبی • وظیفۀ سالک راه خدا هنگام عدم دسترسی به عارفکامل • شرحی مفصلی از وظیفۀ سالک راه خدا، هنگام دسترسی به وصیّ ظاهر • شاخصهها و خصوصیات وصیّ ظاهر • لزوم احتیاط سالک راه خدا در برابر وصیّ ظاهر • اهمیت «رفیق طریق» در سیروسلوک • شرحی مختصر از فتنههای بعد از رحلت علامه طهرانی قدّسسرّه • اهمیت مسئله «تقلید» و لوازم آن • لزوم اهتمام شدید سالک به مطالعۀ کتب عرفای بالله • عشق به خدا باید همراه قدرت علمی و استقامت برهان باشد
اسرار ملکوت ج3
234نفس مستنیر و منیر اوست، حجّیّت و سندیّت پیدا نموده است؛ نه به جهت اینکه او دارای معجزه است و دارای ولایت کلّیه و قدرت کلّیه. این مسائل و امور همه به شخص خود امام علیه السّلام بازگشت مینماید، و امّا آنچه به درد و کار ما میآید، همان حقّیّت و واقعیّت کلام معصوم است که ما را به پیروی و متابعت و انقیاد تامّ از امام علیه السّلام وامیدارد و هیچ فرد دیگری نمیتواند با او در این رتبه مشترک باشد.
سالک باید دروغ را به خاطر دروغ بودن ترک کند، نه به خاطر اینکه رسول خدا و یا امام علیهما السّلام و یا استاد کامل و عارف واصل دستور داده است؛ و راست را به جهت راست بودنش باید رعایت کند. امانت را به جهت نفس و حقیقت خود امانت باید به صاحبش مستردّ نماید، نه به جهت اینکه در دین به ردّ امانت تأکید شده است، و همینطور... .
به عبارت صریحتر و عیانتر، حتّی اگر روز جزاء و بهشت و جهنّمی نبود، باز سالک باید رعایت صدق را در همه جوانب بنماید و در سایر تکالیف نیز به حقیقت و حاقِّ آن تکلیف نظر داشته باشد، نه به جهت اجر و یا خوف از عقاب اخروی.
اخلاص در نیّت و همّت و عمل به مقتضای ادراک و فهم بشری یگانه واسطۀ سیر و سلوک الی الله
و علیهذا میتوان به ضرس قاطع اعلام داشت: تنها وسیله و واسطهای که برای سیر و حرکت به سوی ذات پروردگار لازم و ضروری است، عبارت است از: «اخلاص در نیّت و همّت و عمل به مقتضای ادراک و فهم بشری»، حال چه سالک توفیق زیارت و تشرّف خدمت ولیّ خدا و عارف بالله را پیدا کند و یا این توفیق نصیب او نگردد؛ زیرا توفیق ملاقات با ولیّ خدا از عهدۀ او خارج میباشد، و اگر وصول به مرتبۀ شهود و سلطان معرفت منوط به زیارت و صحبت عارف واصل باشد، در حقّ این سالک ظلم روا شده است،﴿وَمَا رَبُّكَ بِظَلَّـٰمٖ لِّلۡعَبِيدِ﴾.1
- سوره فصّلت (٤١) ذیل آیه ٤٦.
