
اسرار ملکوت ج3
جلد سوم از مجموعۀ «اسرار ملکوت» که شرحی نفیس ولی ناتمام از حدیث شریف عنوان بصری است از رشحاتِ قلم حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللهسرّه بوده است که پیرامون موضوع «مشابهتِ مخالفینِ انسان کامل با مخالفینِ اهلبیتعلیهمالسلام» و «وظیفۀ سالک راه خدا هنگام نبود ولیّ خدا» به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب این مجلّد: • لزوم رجوع به عارف کامل برای جمیع افراد بشر • انانیّت و استکبار مانعِ اصلی در تبعیّت از عارف کامل • نگرشی تحلیلی بر مکتبِ ابوحنیفه • استکبار و عنادِ ابوحنیفه در مواجهه با مکتب اهلبیت علیهمالسلام • تفاوتهای بنیادین بین مرجعیت شیعه و اهلسنّت • مرجعیت حقیقی در شیعه یعنی آینۀ تمامنمای رسولخدا و ائمۀ معصومین • توجه به ظاهر افراد، علت گمراهی از مکتب اهلبیت • اشکالات وارد بر نهضتها و قیامهای علویان • اشکالات تفصیلی وارد بر قیام زیدبنعلیبنالحسین علیهماالسلام • تفاوتهای حکومت اولیای الهی با حکومتهای جائر • ضرورت اتصال باطنی به ملکوت، در شخصِ حاکم • اشکالات وارد بر اکتفاءکنندگان به تکالیف ظاهری • مصادیقی از ماتریالیسیم دینی و مادیگرائی مذهبی • وظیفۀ سالک راه خدا هنگام عدم دسترسی به عارفکامل • شرحی مفصلی از وظیفۀ سالک راه خدا، هنگام دسترسی به وصیّ ظاهر • شاخصهها و خصوصیات وصیّ ظاهر • لزوم احتیاط سالک راه خدا در برابر وصیّ ظاهر • اهمیت «رفیق طریق» در سیروسلوک • شرحی مختصر از فتنههای بعد از رحلت علامه طهرانی قدّسسرّه • اهمیت مسئله «تقلید» و لوازم آن • لزوم اهتمام شدید سالک به مطالعۀ کتب عرفای بالله • عشق به خدا باید همراه قدرت علمی و استقامت برهان باشد
اسرار ملکوت ج3
230«ما راه راست و صراط مستقیم را به او نمایاندیم؛ حال انسان یا به واسطۀ اطاعت و انقیاد، شاکر و سپاسگزار این نعمت هدایت و ارشاد است، که از زمرۀ رستگاران خواهد بود؛ و یا با انکار و استکبار و تمرّد و انانیّت در مقام دفع و تقابل با آن برمیآید و کفران نعمت میکند، که از جملۀ خاسران و بیچارگان خواهد شد.»
به خوبی روشن گردید و معلوم شد که خداوند با کسی شوخی و رابطه ندارد، و نظام تربیت بر اساس ضوابط است، نه روابط، و غیرت توحید غیری در عرصۀ وجود باقی نمیگذارد و برای ساحت عزّ ربوبی فرقی بین بلال حبشی و بین فرزند امام معصوم علیه السّلام نمیباشد؛ از شقیترین فرد همچون ابوبکر فرزندی مانند محمّد، زاده میشود که افتخار تشیّع و از حواریّون أمیرالمؤمنین بوده است، و از برگزیدهترین انسان زمان همچون امام علی بن محمّد الهادی علیهما السّلام فرزندی چون جعفر به وجود میآید.
باید زمام امور خویش را طُرّاً به خدا سپرد
در اینجا است که هر انسان باید پیشانی بر خاک عبودیّت بساید و زمام امور خویش را طُرّاً به خدای خود بسپارد و دست از انانیّت و ترفّع و اظهار وجود و سلیقه بردارد و هوایی جز هوای معبود در سر نپروراند و بداند که تمام آنچه در این دنیا میگذرد روی حساب است و عبث و بیهوده نخواهد بود.
وظیفه سالک در صورت فقدان وصی ظاهر
باز گردیم به مطلب اصلی و سخن در اینکه اگر ولیّ خدا از دنیا برود و حتّی وصیّ ظاهر هم نداشته باشد، مانند قضیّه مرحوم علاّمه طهرانی ـ قدّس سرّه ـ افراد چه مرامی را باید در پیش گیرند و چه دستوری را باید نصبالعین خویش قرار دهند و به چه برنامه و منهجی باید متمسّک گردند؟
آیا به آنچه از اخبار و احادیث آگاه شدهاید عمل کردهاید؟
روزی یکی از علمای نجف خدمت مرحوم قاضی میرسد و از ایشان تقاضای ذکر و ورد و دستور سلوک الی الله را مینماید، مرحوم قاضی به او میفرمایند:
شما مرد عالم و درسخواندهای هستید و از مطالب اخلاقی و انجام امور مستحبّه در روایات و اخبار اطّلاع دارید و به نصایح ائمّه علیهم السّلام آگاه
