اسرار ملکوت ج3
جلد سوم از مجموعۀ «اسرار ملکوت» که شرحی نفیس ولی ناتمام از حدیث شریف عنوان بصری است از رشحاتِ قلم حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللهسرّه بوده است که پیرامون موضوع «مشابهتِ مخالفینِ انسان کامل با مخالفینِ اهلبیتعلیهمالسلام» و «وظیفۀ سالک راه خدا هنگام نبود ولیّ خدا» به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب این مجلّد: • لزوم رجوع به عارف کامل برای جمیع افراد بشر • انانیّت و استکبار مانعِ اصلی در تبعیّت از عارف کامل • نگرشی تحلیلی بر مکتبِ ابوحنیفه • استکبار و عنادِ ابوحنیفه در مواجهه با مکتب اهلبیت علیهمالسلام • تفاوتهای بنیادین بین مرجعیت شیعه و اهلسنّت • مرجعیت حقیقی در شیعه یعنی آینۀ تمامنمای رسولخدا و ائمۀ معصومین • توجه به ظاهر افراد، علت گمراهی از مکتب اهلبیت • اشکالات وارد بر نهضتها و قیامهای علویان • اشکالات تفصیلی وارد بر قیام زیدبنعلیبنالحسین علیهماالسلام • تفاوتهای حکومت اولیای الهی با حکومتهای جائر • ضرورت اتصال باطنی به ملکوت، در شخصِ حاکم • اشکالات وارد بر اکتفاءکنندگان به تکالیف ظاهری • مصادیقی از ماتریالیسیم دینی و مادیگرائی مذهبی • وظیفۀ سالک راه خدا هنگام عدم دسترسی به عارفکامل • شرحی مفصلی از وظیفۀ سالک راه خدا، هنگام دسترسی به وصیّ ظاهر • شاخصهها و خصوصیات وصیّ ظاهر • لزوم احتیاط سالک راه خدا در برابر وصیّ ظاهر • اهمیت «رفیق طریق» در سیروسلوک • شرحی مختصر از فتنههای بعد از رحلت علامه طهرانی قدّسسرّه • اهمیت مسئله «تقلید» و لوازم آن • لزوم اهتمام شدید سالک به مطالعۀ کتب عرفای بالله • عشق به خدا باید همراه قدرت علمی و استقامت برهان باشد
مرتب سازی:
اسرار ملکوت ج3
228است، حتّی با یک تماس تجدید خاطره و عهدی از آن زمان نمیکنند؟ و صحبت با ما را موجب کدورت نفس و ضلالت و غوایت میشمرند؟!
آیا تا کنون با خود فکر کردهاند که قبلۀ ما تغییر پیدا کرده و یا قرآن ما به صورت دیگری درآمده است و یا اعتقاد به مبدأ و معاد ما متحوّل گشته است؟!
تکرار تاریخ و مشابهت امتحانات سالکین در قرون و اعصار متفاوت
باری جریانات و حوادثی که پس از رحلت مرحوم والد ـ قدّس سرّه ـ اتّفاق افتاد، کاملاً حوادث و قضایای پس از رحلت رسول خدا را در وجود من تداعی کرد و به حقیقت و راز مکتوم و سرّی که سالیان سال در نفس و ضمیر خویش ناشکفته و بیپاسخ مانده بود، پی بردم و به حقیقت و کنه عالم اعتبار و مجاز دسترسی پیدا کردم و به مبدائیّت توحید و واقعیّت: «لا مؤثّرَ فی الوجود إلّا الله»1 واصل شدم و به این بیت شاعر که مرحوم والد بارها آن را برای ما میخواندند واقف گشتم:
تنها تویی تنها تویی در گوشۀ تنهاییم *** تنها تو میخواهی مرا با این همه رسواییم و به معنا و حقیقت مناجات سیّدالسّاجدین علیه السّلام به مقدار سعۀ وجودی خویش رسیدم که میفرماید:
إلَهِی، مَن ذا الَّذِی ذاقَ حَلاوَةَ مَحبَّتِکَ فَرامَ مِنکَ بَدَلًا، و مَن ذا الَّذِی أنِسَ بِقُربِکَ فابتَغَی عَنکَ حِوَلًا. إلَهِی، فاجعَلنا مِمَّنِ اصطَفَیتَهُ لِقُربِکَ و وَلایَتِکَ، و أخلَصتَهُ لِوُدِّکَ و مَحَبَّتِکَ، و شَوَّقتَهُ إلَی لِقائِکَ، و رَضَّیتَهُ بِقَضائِکَ، و مَنَحتَهُ بِالنَّظَرِ إلَی وَجهِک ... .2
«ای پروردگار من، کیست که شیرینی و لذّت محبّت تو را چشیده باشد و آنگاه غیر تو را اختیار نماید؟! و چه کسی است که اُنس و الفت قرب و
- الله شناسی، ج ١، ص ٢٤٣: «این عبارت مضمون روایتی نیست، ولیکن کلام بعضی از حکماء میباشد که متّخذ از آیات و روایات و ادلّه متقنه برهانیّه عقلیّه است.»
- بحار الأنوار، ج ٩١، ص ١٤٨.