اسرار ملکوت ج3
جلد سوم از مجموعۀ «اسرار ملکوت» که شرحی نفیس ولی ناتمام از حدیث شریف عنوان بصری است از رشحاتِ قلم حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللهسرّه بوده است که پیرامون موضوع «مشابهتِ مخالفینِ انسان کامل با مخالفینِ اهلبیتعلیهمالسلام» و «وظیفۀ سالک راه خدا هنگام نبود ولیّ خدا» به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب این مجلّد: • لزوم رجوع به عارف کامل برای جمیع افراد بشر • انانیّت و استکبار مانعِ اصلی در تبعیّت از عارف کامل • نگرشی تحلیلی بر مکتبِ ابوحنیفه • استکبار و عنادِ ابوحنیفه در مواجهه با مکتب اهلبیت علیهمالسلام • تفاوتهای بنیادین بین مرجعیت شیعه و اهلسنّت • مرجعیت حقیقی در شیعه یعنی آینۀ تمامنمای رسولخدا و ائمۀ معصومین • توجه به ظاهر افراد، علت گمراهی از مکتب اهلبیت • اشکالات وارد بر نهضتها و قیامهای علویان • اشکالات تفصیلی وارد بر قیام زیدبنعلیبنالحسین علیهماالسلام • تفاوتهای حکومت اولیای الهی با حکومتهای جائر • ضرورت اتصال باطنی به ملکوت، در شخصِ حاکم • اشکالات وارد بر اکتفاءکنندگان به تکالیف ظاهری • مصادیقی از ماتریالیسیم دینی و مادیگرائی مذهبی • وظیفۀ سالک راه خدا هنگام عدم دسترسی به عارفکامل • شرحی مفصلی از وظیفۀ سالک راه خدا، هنگام دسترسی به وصیّ ظاهر • شاخصهها و خصوصیات وصیّ ظاهر • لزوم احتیاط سالک راه خدا در برابر وصیّ ظاهر • اهمیت «رفیق طریق» در سیروسلوک • شرحی مختصر از فتنههای بعد از رحلت علامه طهرانی قدّسسرّه • اهمیت مسئله «تقلید» و لوازم آن • لزوم اهتمام شدید سالک به مطالعۀ کتب عرفای بالله • عشق به خدا باید همراه قدرت علمی و استقامت برهان باشد
مرتب سازی:
اسرار ملکوت ج3
209نمیکردند و کاملاً مصداق آیۀ شریفه: ﴿ٱسۡتَحۡوَذَ عَلَيۡهِمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ فَأَنسَىٰهُمۡ ذِكۡرَ ٱللَهِ﴾،1 در حقّ آنها صادق و بارز مینمود.
سخنان حقّ و پندهای مشفقانه دیگر اثر خود را از دست داده بودند و از گوش آنها راهی به سوی قلب و ضمیر وجود نداشت. و طرفه آنکه اطّلاع و علمیّت حقیر را بزرگترین سدّ و مانع رسیدن به حقّ و پذیرش وصایت مندرآوردی آقایان میشمردند، و بر هلاکت و انحراف حقیر ابراز تأثّر و تأسّف مینمودند. واقعاً انسان باید از این همه حماقت و نفهمی و ضلالت به خدا پناه ببرد!
دوستان و رفقای حقیر را کافر و مرتدّ و منافق میشمردند و سلام بر آنها را موجب تکدّر نفس و ظلمت دل میدانستند؛ نعوذ بالله.
اینها داستان و تخیّلات نیست، واقعیّتهای ملموس و محسوس و مُشاهَد خارجی است که همه در خارج اتّفاق افتاده است، و به همین دلیل موجب عبرت و تنبّه و تذکّر انسان میشود و باید پیوسته این مسائل را مدّ نظر داشته باشیم و از ابتلای به آنها به خدا پناه ببریم و متوجّه باشیم که خدای ناکرده خود ما به همان مصائب و ضلالتها و سرنوشتها مبتلا نگردیم.
عدم پذیرش سخن مرحوم علاّمه طهرانی توسط افراد
مرحوم والد ـ رضوان الله علیه ـ در کتاب روح مجرّد فرمودهاند:
تا بهحال برای حقیر چند بار در مدّت عمر چنان اتّفاق افتاده که سخن حقّم را یک نفر هم نپذیرفته است، و ناچار شدهام از جمعی انبوه که با یکایک آنان سوابق ممتدّ خویشاوندی و یا رفاقت و مصاحبت داشتهام، کناره بگیرم؛ و این مهمترین و بزرگترین آن موارد بوده است.2
- سوره المجادلة (٥٨) صدر آیه ١٩.
ترجمه: «شیطان بر ایشان غالب و چیره گشته، پس ذکر و یاد خدا را از یادشان برده است (آنها را از توجّه و رویآوردن به خدای تعالی غافل و ناآگاه گردانیده است).» (محقّق) - روح مجرد، ص ٥٩.
- سوره المجادلة (٥٨) صدر آیه ١٩.